31 Disember 2016

31 Disember 1988 : PAS Ambil Kesempatan Rampas Kelantan Dalam Krisis Politik BN

Pada hari ini dalam tahun 1988, Badan Perhubungan PAS Kelantan telah bersetuju untuk mengembleng secara besar-besaran isu krisis politik Kelantan yang melibatkan Menteri Besar, Tan Sri Mohamed Yaacub dengan pihak Istana Kelantan sebagai strategi untuk merampas semula Kelantan dari tangan BN. Kelantan yang diperintah oleh PAS sejak 1959, telah jatuh ke tangan BN pada 1978 ekoran permainan politik Umno yang melagakan kepemimpinan PAS. Dengan perpecahan Umno dan krisis mereka dengan Tuanku Ismail Petra, Sultan Kelantan, ia telah membuka ruang terbaik untuk PAS kembali menguasai Kelantan.

Krisis politik Kelantan telah timbul kerana perpecahan yang berlaku dalam Umno antara Team A pimpinan Datuk Seri Dr Mahathir Mohamad dengan Team B yang diketuai oleh Tengku Razaliegh Hamzah dalam pemilihan Umno pada 24 April 1987, sekali gus menghampakan rakyat Kelantan yang mahu melihat Tengku Razaliegh Hamzah menjadi Perdana Menteri. Beberapa Cawangan Umno termasuk dari Kelantan telah dipersoalkan kesahihan pendaftaran mereka sehingga satu kes difailkan di Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur pada 25 Jun 1987 bagi mencabar kemenangan tipis Datuk Seri Dr Mahathir Mohamad. Pada 4 Februari 1988, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur telah mengiystiharkan pengharaman Umno ekoran penglibatan 30 buah cawangan haram dalam mesyuarat agung mereka. Umno Kelantan turut mengalami perpecahan besar kerana Menteri Besar Kelantan berada dalam pasukan yang berbeza dengan Tengku Razaliegh Hamzah.

Bermula dengan kempen Pilihan Raya Kecil DUN Bukit Tuku pada Jun 1987, PAS Kelantan telah berusaha menarik sokongan Team B Umno bagi menjatuhkan Tan Sri Mohamed Yaacub, PAS terus memanfaatkan perpecahan Umno untuk merampas semula Kelantan. Pada 12 Mac 1988, ADUN Banggol, Ustaz Abdul Halim Abdul Rahman telah mengemukakan usul undi tidak percaya terhadap Menteri Besar Kelantan, tetapi Team B Umno masih ragu-ragu untuk memberikan sokongan, sehinggalah timbul krisis antara Menteri Besar dengan Istana Kelantan. Oleh kerana Tengku Razaliegh Hamzah adalah ayahanda saudara kepada Raja Perempuan Kelantan, Tengku Anis Tengku Abdul Hamid, perpecahan Umno ini bukan sahaja telah berjaya merapatkan hubungan PAS dengan Istana Kelantan, tetapi membentuk kerjasama politik antara PAS dengan Team B Umno yang menubuhkan parti Semangat 46 (S46). Pada 21 Mei 1988, Istana Kelantan telah berkenan menjemput anggota Jawatankuasa Harian PAS Kelantan menyambut Hari Raya Aidil Fitri di Istana Negeri, Kubang Kerian. Bahkan, dalam isu pertukaran 20 pegawai tadbir kerajaan yang dibuat oleh Suruhanjaya Perkhidmatan Negeri (SPN), pihak Istana Kelantan juga telah menitahkan supaya PAS menjelaskan isu ini kepada rakyat.

Dalam suasana politik Kelantan yang bergolak kencang akibat perpecahan Umno dan pegeseran Kerajaan BN dengan Istana Kelantan, Pada 20 Disember 1988, Majlis Syura Ulamak PAS telah mempertimbangkan kerjasama politik yang diwujudkan oleh Berjasa dan S46 melalui Angkatan Perpaduan Ummah (Angkatan), dan memutuskan supaya PAS mengetuai kerajaan Kelantan, Terengganu dan Kedah jika dapat berkuasa menerusi kerjasama politik ini. Di samping keputusan Dewan Harian PAS Kelantan pada 18 Disember 1988, Badan Perhubungan PAS Kelantan pada 31 Disember 1988 juga telah mengambil satu ketetapan untuk mengemblengkan seluruh isu dalam krisis politik Kelantan yang melibatkan ketegangan hubungan dengan Istana Kelantan, pergeseran dengan pegawai tadbir negeri dan perpecahan dalaman Umno sebagai strategi terbaik untuk merampas semula Kelantan daripada Umno dalam Pilihan Raya Umum Kelapan, di samping membentuk kerjasama politik dengan Team B Umno. Akhirnya, pada 21 Oktober 1990, PAS yang bekerjasama dengan Angkatan telah berjaya merampas semula Kelantan dari BN.

Disusun oleh: Arkib PAS

30 Disember 2016

30 Disember 1972 : Rombakan Kerajaan Kelantan Bentuk Kerajaan Campuran PAS-Perikatan

Pada hari ini dalam tahun 1972, Badan Perhubungan PAS Kelantan telah melakukan satu rombakan besar-besaran terhadap pimpinan Kerajaan PAS Kelantan bagi membolehkan sebuah Kerajaan Campuran PAS-Perikatan ditubuhkan di Kelantan. Rombakan ini melibatan jawatan Menteri Besar Kelantan ekoran perlantikan Yang Dipertua Agung PAS, Dato’ Mohd Asri Haji Muda sebagai Menteri Kemajuan Tanah dan Tugas-tugas Khas mulai 1 Januari 1973. Ia turut melibatkan pengosongan dua kerusi Ahli Majlis Mesyuarat (Exco) Kerajaan Kelantan, di mana ia akan diisi oleh wakil Perikatan dari Umno dan satu kerusi Exco untuk Setiausaha PAS Kelantan, Ustaz Salahuddin Abdullah yang menjadi ADUN Kota Bharu Tengah menggantikan Dato’ Mohd Asri Haji Muda.

Pembentukan Kerajaan Campuran PAS-Perikatan di Kelantan adalah hasil dari keputusan Mesyuarat Agung Khas PAS pada 21 Disember 1972 yang bersetuju untuk PAS membentuk kerajaan campuran tersebut. Setelah berlakunya tragedi 13 Mei 1969 yang memberi kesan besar terhadap landskap politik negara, pada 12 Disember 1970, Menteri Muda Pembangunan Negara dan Luar Bandar, Datuk Abdul Samad Idris telah mencadangkan supaya PAS membentuk kerajaan campuran dengan Perikatan untuk perpaduan politik Melayu, dan Dato’ Mohd Asri Haji Muda turut menekankan kepentingan perpaduan politik Melayu bagi mengelakkan negara ini jatuh ke tangan bangsa asing. Setelah melalui beberapa siri rundingan sepanjang tahun 1972, dan Dewan Ulamak PAS Pusat memutuskan keharusan kerjasama ini, akhirnya Presiden Umno, Tun Abdul Razak Hussein dan Yang Dipertua Agung PAS telah membuat perisytiharan bersama pada 28 Disember 1972 untuk menubuhkan Kerajaan Campuran PAS-Perikatan termasuk di Kelantan.

Dato’ Mohd Asri Haji Muda yang melepaskan jawatan Menteri Besar Kelantan yang dipegang sejak 1964, telah digantikan semula oleh bekas Menteri Besar Kelantan, Ustaz Dato’ Haji Ishak Lotfi Omar yang juga Pesuruhjaya PAS Kelantan mulai 1 Januari 1973, sedangkan bekas Timbalan Menteri Besar Kelantan, Dato’ Mohamad Nasir terpilih semula ke jawatan yang sama, manakala bekas Naib Ketua Dewan Ulamak PAS Pusat, Ustaz Nik Abdullah Arshad pula terpilih sebagai Speaker DUN Kelantan. Tiga orang anggota Exco yang mengangkat sumpah pada 15 Mei 1969, telah digugurkan, manakala bakinya dikekalkan. Mereka dikekalkan ialah Dato’ Nik Abdul Rahman Nik Mohamad, Mohd Amin Yaakob, Ustaz Salahuddin Abdullah, Wan Hashim Wan Ahmad dan Mohd Noor Yusoff, sedangkan yang digugurkan ialah Ustaz Abdullah Ahmad, Cikgu Omar Awang dan Wah Hassan Wan Daud.

Pemilihan semula pimpinan Kerajaan Negeri Kelantan yang diputuskan oleh Badan Perhubungan PAS Kelantan pada 30 Disember 1972 ini telah menerima dua orang anggota Exco dari Perikatan iaitu Hussein Ahmad dan Mohamad Idris. Dengan rombakan ini, Kerajaan Kelantan kembali dipimpin oleh Ustaz Dato’ Ishak Lotfi Omar sehingga berlangsungnya Pilihan Raya Umum 1974. Ketika majlis meraikan perlantikan bekas Menteri Besar Kelantan ke jawatan Menteri Kerajaan Pusat, Dato’ Mohd Asri Haji Muda menjelaskan bahawa penghijrahan meninggalkan Kelantan bukan kerana mengejar pangkat, tetapi mencari ruang yang lebih luas dalam mencapai cita-cita politik dan dakwah PAS. Penyertaan wakil Umno-Perikatan dalam Kerajaan PAS Kelantan tidak menjejaskan kedudukan PAS sehingga mereka campur tangan selepas Pilihan Raya Umum 1974.

Disusun oleh: Arkib PAS

29 Disember 2016

29 Disember 1964 : Karya Hassan Al-Banna Jadi Teks Tarbiyah Dewan Pemuda PAS Pusat

Pada hari ini dalam tahun 1964, Jawatankuasa Kerja Dewan Pemuda PAS Pusat telah memutuskan supaya karya tokoh mujaddid gerakan Islam, as-Syahid Ustaz Hassan al-Banna dijadikan sebagai teks tarbiyah rasmi Dewan Pemuda PAS, sekali gus merasmikan hubungan tarbiyah antara PAS dan Ikhwanul Muslimun yang berpusat di Mesir. Dua karya Ustaz Hassan al-Banna iaitu Nizam al-Usar dan Risaalah at-Taalim telah diterjemahkan oleh Ketua Dewan Pemuda PAS Pusat, Ustaz Abu Bakar Hamzah dengan judul “Peraturan dan Arahan.” Buku ini pada asalnya diterbitkan oleh Pustaka Islam, Kota Bharu pada 1963, sebelum ia dicetak semula oleh Ustaz Yazid Jaafar pada 1976 sebagai rujukan tarbiyah kepada ahli-ahli PAS di seluruh negara. Sebelum 1964, gerakan pentarbiyahan ahli-ahli tidak mempunyai rujukan secara rasmi.

Hubungan PAS dan Ikhwanul Muslimun Mesir telah wujud sejak penyertaan dua pemuda, Ustaz Zulkifli Mohamad dari Perak dan Ustaz Hassan Salleh dari Kelantan dalam Hadis Thulasa’, iaitu kuliah mingguan Ustaz Hassan al-Banna di Kaherah sejak 1947, sebelum kedua-duanya menjadi pemimpin PAS setelah pulang ke Malaya. Pada 1954, Setiausaha Ikhwanul Muslimin cabang Kaherah, Sheikh Taqiyuddin Qandil yang berkhidmat di Perlis dan Kedah telah memimpin kumpulan pelajar PAS di bawah Kesatuan Pelajar Agama Se-Malaya (KPAS) termasuklah Ustaz Jaiz Anwar dan Ustaz Fadzil Mohd Noor. Pada Februari 1959, Ketua Dewan Pemuda PAS Pusat, Ustaz Abu Bakar Hamzah yang menghadiri Persidangan Pemuda Afro-Asia di Kaherah telah mengadakan hubungan rasmi antara PAS dan Ikhwanul Muslimin, termasuklah membawa pulang sejumlah karya Ustaz Hassan al-Banna untuk dijadikan rujukan tarbiyah.

Atas inisiatif Ustaz Abu Bakar Hamzah ini, beberapa karya Ustaz Hassan al-Banna telah berjaya diterjemahkan termasuk dua karya tarbiyahnya, Nizam al-Usar dan Risaalah at-Taalim ke bahasa Melayu. Ia kemudiannya diterbitkan pada tahun 1963 oleh Pustaka Islam, sebuah percetakan milik Ketua Dewan Pemuda PAS Pusat, Ustaz Amaluddin Darus. Karya yang diberikan judul sebagai “Peraturan dan Arahan” ini telah mula dijadikan bahan rujukan tarbiyah Dewan Pemuda PAS. Pada peringkat ini, tarbiyah PAS belum berbentuk haraki, tetapi lebih bersifat membina kefahaman ahli terutama terhadap pemikiran politik Islam yang dibuat secara tidak berkala melalui kursus-kursus kesedaran. Semenjak 1964, buku ini mula mendapat tempat dalam program-program pembentukan kefahaman ahli PAS, terutama setelah Ustaz Abu Bakar Hamzah dipilih semula untuk menerajui Dewan Pemuda PAS Pusat pada 22 Ogos 1964.

Tulisan Ustaz Hassan al-Banna ini membincangkan tentang perkara asas atau rukun bai’ah bagi ahli kepada sebuah jamaah Islam meliputi persoalan faham, ikhlas, bekerja, jihad, berkorban, taat setia, tidak berganjak, tegas, bersaudara mara dan percaya. Buku tersebut juga membincangkan tentang kewajipan dan larangan kepada ahli, membina persaudaraan Islam dan beberapa wasiat Imam Hassan Al-Banna. Satu bahagian yang paling penting dalam buku tersebut ialah perbincangan mengenai dasar-dasar yang menjadi asas ideologi perjuangan Islam. Kerana pentingnya rukun bai’ah dalam 20 usul yang digariskan ini, pada 29 Disember 1964, Jawatankuasa Kerja Dewan Pemuda PAS Pusat telah mengangkatnya sebagai teks tarbiyah rasmi Dewan Pemuda PAS, dan sehingga hari ini Risaalah at-Taalim terus menjadi rujukan tarbiyah PAS.

Disusun oleh: Arkib PAS

28 Disember 2016

28 Disember 1959 : PAS Desak Majlis Raja-raja Supaya Agama Islam Ditadbir Oleh Persekutuan

Pada hari ini dalam tahun 1959, PAS telah mengambil satu ketetapan untuk memohon kepada Majlis Mesyuarat Duli-duli Yang Maha Mulia Raja-raja Melayu bagi menyama dan menyeleraskan pentadbiran agama Islam di seluruh Persekutuan Tanah Melayu dengan menubuhkan Majlis Agama Islam Pusat. Resolusi yang diputuskan oleh Mesyuarat Agung Tahunan PAS Kelapan pada 26-28 Disember 1959 bertempat di Kelab Sultan Sulaiman, Kuala Lumpur ini merupakan salah satu dari 12 usul yang diluluskan pada hari terakhir mesyuarat agung tersebut. Pendirian PAS dalam soal penyelarasan pentadbiran agama ini merupakan isu yang telah berbangkit semenjak selepas Perang Dunia Kedua lagi, tetapi tidak dapat diselesaikan menerusi rundingan kemerdekaan kerana kuasa agama adalah satu-satunya kuasa yang berbaki di tangan Raja-raja Melayu.

Persoalan tentang masalah pentadbiran agama di Tanah Melayu berbangkit sejak sekian lama kerana setiap orang dari sembilan orang Raja-raja Melayu mempunyai kuasa tersendiri dalam urusan agama di negeri masing-masing. Pada zaman Jepun, satu Persidangan Majlis Agama Se-Malai (Malaya) telah diadakan di Istana Iskandariah, Kuala Kangsar pada 12-15 Disember 1944 yang telah dihadiri oleh 21 orang wakil Majlis-majlis Agama seluruh Tanah Melayu termasuk Syonan-To (Singapura) yang membincangkan penubuhan Majlis Agama Serantau. Selepas Perang Dunia Kedua, pada 22-24 Mac 1947, satu Persidangan Agama-Ekonomi telah diadakan di Gunung Semanggol, Perak yang berhasil menubuhkan Majlis Tertinggi Agama Malaya (MATA), yang kemudiannya membawa kepada penubuhan Hizbul Muslimin pada 14 Mac 1948. Setelah Hizbul Muslimin dilumpuhkan menerusi Ordinan Darurat 1948, pergerakan politik Islam mula beralih kepada Bahagian Agama dan Pelajaran Umno.

Menerusi sayap agama Umno itu, pada 21-22 Februari 1950, Persidangan Alim Ulamak Malaya yang diadakan di Muar, Johor telah memutuskan supaya ditubuhkan sebuah majlis perhubungan yang mengandungi jabatan-jabatan agama dan majlis-majlis agama untuk menyeleraskan pentadbiran agama di Malaya. Umno telah membawa keputusan ini kepada Raja-raja Melayu, tetapi pada 30 Ogos 1950, Majlis Raja-raja telah menubuhkan sebuah Jawatankuasa Tetap yang dianggotai oleh wakil majlis-majlis agama untuk menyelaraskan pentadbiran agama mengikut kehendak Raja-raja. Para ulamak yang tidak berpuas hati dengan penubuhan Jawatankuasa Tetap ini telah menyuarakan keluhan mereka dalam Suara Umno keluaran 15 Februari 1951 di mana Pengerusi Jawatankuasa Penasihat Agama Umno, Tuan Guru Haji Ahmad Fuad Hassan telah menulis artikel bertajuk “Menyatukan Pentadbiran Agama di Malaya.” Isu ini menjadi topik hangat dalam Persidangan Alim Ulamak Malaya di Kuala Lumpur pada 23 Ogos 1951.

Penubuhan PAS sendiri merupakan akibat daripada kemahuan ulamak untuk menyelaraskan pentadbiran agama di mana satu Memorandum Kepada Raja-raja Melayu tentang penyelarasan pentadbiran agama dikemukakan pada 23 Ogos 1951 mewakili persidangan ulamak di Kuala Lumpur itu. PAS juga mengemukakan persoalan ini dalam Kongres Kebangsaan Melayu Kedua pada 4-7 Mei 1957 dalam rangka menuntut kemerdekaan. Kerana kegagalan mencapai tujuan tersebut menerusi gerakan kemerdekaan yang berakhir pada 31 Ogos 1957, Mesyuarat Agung Tahunan PAS Kelapan yang berakhir pada 28 Disember 1959 telah mengambil ketetapan pada hari terakhir persidangannya untuk memohon kepada Raja-raja Melayu bagi menyelaraskan pentadbiran agama.

27 Disember 2016

27 Disember 1958 : Mesyuarat Agung Tahunan PAS Putuskan Kewajipan Menegakkan Negara Islam

Pada hari ini dalam tahun 1958, Mesyuarat Agung Tahunan PAS Ketujuh yang berlangsung di Kelab Sultan Sulaiman, Kampung Baru, Kuala Lumpur telah meluluskan satu usul yang mempertegaskan kewajipan untuk menegakkan Negara Islam. Usul yang asalnya diangkat oleh Mesyuarat Agung Tahunan Dewan Ulamak PAS Pusat pada 25 Disember 1958 telah diterima sebagai pendirian rasmi PAS berkait dengan kewajipan umat Islam di negara ini untuk memperjuangkan tertegaknya sebuah Negara Islam di Tanah Melayu, kerana sesiapa yang tidak menegakkan Negara Islam adalah termasuk dalam golongan orang-orang yang fasik, zalim dan kafir. Pendirian PAS ini adalah bertolak dari ketidakpuasan hati PAS terhadap kemerdekaan yang dicapai pada 31 Ogos 1957 yang dianggap oleh PAS sebagai “masih kosong” kerana Islam tidak ditegakkan di atas runtuhan penjajah.

Lidah rasmi PAS, Suara Islam dalam keluaran Mei 1957 telah menjelaskan bahawa kemerdekaan yang dicapai ini tidak memberikan apa-apa makna kepada PAS kerana ia hanya menghapuskan satu penjajah asing, kemudian digantikan oleh satu penjajah lain seperti itu juga, yakni yang tetap tidak melaksanakan syariat Allah. Yang Dipertua Agung PAS, Prof Dr Burhanuddin al-Helmy dalam Ucapan Dasar sempena Mesyuarat Agung Tahun PAS Ketujuh pada 24-25 Ogos 1957 telah menjelaskan, “Belumlah dihitungkan telah merdeka dengan sepenuhnya melainkan telah berjalan hukum-hukum Islam pada orang seorang, masyarakat dan negara.”

Lanjutan itu, Mesyuarat Agung Tahunan PAS Ketujuh itu memutuskan bahawa kemerdekaan yang hendak dicapai pada 31 Ogos 1957 mestilah dengan hasrat kebangsaan Melayu yang sesuai dengan cita-cita Islam, dan Islam yang diperjuangkan oleh PAS ialah mengambil tempat yang sesuai dengan ayat al-Quran “ummatan wasatan,” dengan menjalankan perintah menyeru kepada kabajikan, menyuruh yang makruf dan mencegah kemungkaran sehingga berdirinya Negara Islam. Memandangkan cita-cita PAS ini tidak tercapai dengan kemerdekaan pada 31 Ogos 1957, Dewan Ulamak PAS Kelantan telah mengusulkan kepada Mesyuarat Agung Dewan Ulamak PAS Pusat untuk dipertegaskan tentang kedudukan perjuangan menegakkan Negara Islam.

Pendirian Dewan Ulamak PAS Pusat ini kemudiannya diluluskan oleh Mesyuarat Agung Tahunan PAS Kelapan pada 27 Disember 1958 yang menggariskan beberapa dalil dan ketetapan. Perintah Allah dalam ayat 13 Surah as-Syura dan ayat 7 Surah al-Hasyr menunjukkan hukum menegakkan Negara Islam yang berjalan hukum-hukum Allah adalah wajib. Oleh kerana menegakkan Negara Islam adalah wajib, maka segala gerak kerja yang berkaitan dengan usaha menegakkan Negara Islam, termasuk memilih ulil amri serta menyertai pilihan raya dan semua wasilah ke arah tertegaknya Negara Islam menjadi wajib berdasarkan kaedah usul fiqh. Sejak dari keputusan ini, PAS menyertai semua pilihan raya sebagai langkah siasah, menjalankan kerja-kerja dakwah dan mengggerakkan tarbiyah sebagai kewajipan dalam menegakkan Negara Islam.

Disusun oleh: Arkib PAS

26 Disember 2016

26 Disember 1955 : YDP Agung PAS Pertegas Kedudukan Melayu Dan Islam Dalam Rundingan Kemerdekaan

Pada hari ini dalam tahun 1955, Yang Dipertua Agung PAS, Dr Haji Abbas Alias telah mendesak supaya Rombongan Kemerdekaan ke London bertegas dalam mempastikan kedudukan hak ketuanan orang Melayu dan kebangsaan Melayu serta kedaulatan Islam menjadi tuntutan asas kemerdekaan negara ini. Gesaan ini dibuat oleh Dr Haji Abbas Alias di dalam Ucapan Dasar Yang Dipertua Agung PAS sempena Mesyuarat Agung Tahunan PAS Keempat di Madrasah Ahmadiyah (Pondok Bunut Payung), Kota Bharu pada 26-28 Disember 1955. Ucapan Dasar yang dibacakan oleh Timbalan Yang Dipertua Agung PAS, Cikgu Ahmad Awang ini telah mengemukakan beberapa tuntutan yang paling tegas dalam merangka hala tuju PAS terhadap perjuangan kemerdekaan.

Mesyuarat Agung Tahunan PAS Keempat ini telah dibuka dengan rasmi oleh Mufti Kelantan, Tuan Guru Haji Ahmad Maher Ismail yang turut mendoakan supaya perjuangan PAS untuk menuntut kemerdekaan dan menegakkan Islam di negara ini akan mencapai kejayaan. Mesyuarat Agung Tahunan PAS ini telah dihadiri oleh 69 orang ahli mesyuarat termasuk 54 perwakilan yang mewakili 32 buah Cawangan PAS. Fokus utama mesyuarat agung kali ini adalah terhadap tuntutan kemerdekaan yang akan dirundingkan oleh Ketua Menteri Tanah Melayu, Tunku Abdul Rahman Putra dengan pihak British di London bermula 18 Januari 1956.

Dalam ucapannya, Yang Dipertua Agung PAS itu telah mempertegaskan tentang perjuangan PAS adalah untuk melaksanakan hukum-hukum Allah dalam soal kenegaraan, dan PAS memperjuangkan kemerdekaan dengan menolak pendekatan yang diatur oleh penjajah. PAS akan memperjuangkan tuntutannya mengikut Perlembagaan, tetapi bukan mengikut telunjuk British, termasuk PAS memilih jalan pilihan raya untuk mencapai tujuannya. PAS telah mendesak British menyerahkan sepenuhnya kuasa pemerintahan kepada rakyat negara ini sebelum tarikh kemerdekaan, dan mahu kemerdekaan berlaku tidak lewat dari tahun 1959. Sambil mempertegaskan sokongan PAS kepada Rombongan Kemerdekaan ke London, Dr Haji Abbas Alias menekankan tentang hak ketuanan bangsa Melayu di negara ini, dan mahu kebangsaan Melayu dijadikan kebangsaan negara dan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan serta tidak mahu soal kedaulatan Melayu dicuaikan dalam perundingan tersebut.

Dalam ucapan yang disampaikan pada 26 Disember 1955 ini juga, Dr Haji Abbas Alias telah menjelaskan pendirian PAS yang bulat supaya kedaulatan Islam dikembalikan dan agama Islam dijadikan agama rasmi negara ini. Yang Dipertua Agung PAS itu juga menegaskan bahawa tidak timbul soal ‘tidak adil’ atau ‘berlawanan dengan demokrasi’ dalam isu kedaulatan dan ketuanan Melayu, kerana orang bukan Melayu boleh menjadi rakyat negara ini jika mereka memberikan sepenuh taat setia kepada negara. Kemudian seluruh isi utama ucapan Dr Haji Abbas Alias ini telah diangkat oleh wakil Kota Bharu, Mohd Asri Haji Muda supaya ia dijadikan sebagai tuntutan rasmi dan dikirimkan sebagai kawat kepada wakil Duli Yang Maha Mulia Raja-raja Melayu dan juga Ketua Menteri yang akan bertolak ke London.

Disusun oleh: Arkib PAS

25 Disember 2016

25 Disember 1977 : PAS Adakan Muktamar Khas Selepas Dipecat Dari Barisan Nasional (BN)

Pada hari ini dalam tahun 1977, PAS telah mengadakan satu Muktamar Khas PAS kerana membincangkan kedudukan PAS dalam meghadapi pergolakan politik semasa setelah PAS dipecat dari BN. Pergolakan politik yang bermula dengan krisis politik Kelantan ini, telah berkemuncak dengan pemecatan keahlian Dato’ Mohamad Nasir sebagai ahli PAS pada 10 Oktober 1977, diikuti oleh usul undi tidak percaya ke atas beliau sebagai Menteri Besar pada 15 Oktober 1977, di mana ia membawa kepada rusuhan politik di Kota Bharu. Ekoran itu, Kerajaan Pusat telah mengemukakan Rang Undang-undang Kuasa-kuasa Darurat (Kelantan) 1977 pada 8 November 1977, tetapi ditentang oleh PAS. PAS kemudiannya enggan mengambil tindakan tatatertib terhadap Ahli Parlimennya, sehingga menyebabkan PAS dipecat dari BN pada 13 Disember 1977.

Ekoran tindakan Majlis Tertinggi BN yang memecatkan PAS sebagai komponen BN, pada 15 Disember 1977 Pejabat Agung PAS telah meminta supaya Yang Dipertua Dewan Rakyat mengalihkan semula kerusi Ahli Parlimen PAS, termasuk Yang Dipertua Agung PAS, Dato’ Mohd Asri Haji Muda ke barisan pembangkang, selain mengesahkan kedudukan Timbalan Yang Dipertua Agung PAS, Ustaz Datuk Hassan Adli Mohd Arshad yang juga Menteri Kerajaan Tempatan dan Wilayah Persekutuan telah terpecat sebagai ahli PAS kerana menyokong Rang Undang-undang Kuasa-kuasa Darurat (Kelantan) 1977. Dalam masa yang sama, Umno sendiri menghadapi krisis politik kerana adanya usul undi tidak percaya terhadap Menteri Besar Kedah.

Pada asalnya, Jawatankuasa Keraja Agung PAS pada 4 Disember 1977 telah memutuskan supaya diadakan satu Muktamar Khas PAS untuk membincangkan krisis politik Kelantan dan mendapatkan mandat baru kepada pimpinan untuk terus memimpin PAS selepas krisis tersebut, dan notis muktamar khas itu telah dikeluarkan pada 7 Disember 1977 sebelum PAS dipecat dari BN. Berlanjutan dari pemecatan PAS ini, Jawatankuasa Kerja Agung PAS pada 14 Disember 1977 telah menukarnya menjadi Muktamar Khas PAS untuk membincangkan kedudukan politik PAS pasca pemecatan tersebut. PAS memutuskan supaya Muktamar Khas PAS 1977 ini diadakan di Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) pada 25 Disember 1977.

Pada 25 Disember 1977, ketika menyampaikan ucapan dasar yang bertajuk “Cubaan dan Cabaran,” Yang Dipertua Agung PAS telah menjelaskan punca sebenar krisis politik ini adalah akibat permainan politik pemimpin Umno Kelantan, termasuk memperalatkan Dato’ Mohamad Nasir untuk menghancurkan PAS Kelantan. Dato’ Mohd Asri turut mempertegaskan kedudukan perjuangan PAS yang berasaskan aqidah tidak pernah tewas dengan isu-isu seperti ini, selain mengemukakan enam langkah susulan untuk mengembalikan semula kekuatan PAS dalam rangka kebangkitan semula Islam. Pada akhir Muktamar Khas PAS ini, satu usul dari Dewan Pemuda PAS Pusat untuk memberikan kepercayaan kepada Dato’ Mohd Asri Haji Muda bagi terus memimpin PAS telah diluluskan.

Disusun oleh: Arkib PAS

24 Disember 2016

24 Disember 1999 : Kerajaan BN Ugut Pengharaman Harakah Kerana Tonjolkan Kezaliman BN

Pada hari ini dalam tahun 1999, Timbalan Perdana Menteri yang juga Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri Abdullah Ahmad Badawi telah membuat satu ancaman untuk mengambil tindakan tegas terhadap lidah rasmi PAS, Harakah, yang dikatakan telah melanggar syarat penerbitannya, iaitu hanya dijual kepada ahli-ahli PAS sahaja. Kenyataan Timbalan Perdana Menteri ini adalah berkaitan dengan tindakan Kementerian Dalam Negeri (KDN) yang merampas sejumlah 2,630 naskah Harakah pada 23 Disember 1999 atas alasan ia dijual secara terbuka. Para pemimpin BN dalam kenyataan-kenyataan mereka sejak 26 Disember 1999 cenderung mendesak Kerajaan BN supaya mengharamkan Harakah.

Kemarahan para pemimpin BN terhadap Harakah adalah kesan daripada keputusan Pilihan Raya Umum Ke-10 pada 29 November 1999 yang menyaksikan Umno mengalami kemerosotan populariti yang sangat teruk di kalangan pengundi Melayu. Isu pemecatan Datuk Seri Anwar Ibrahim dari jawatan Timbalan Perdana Menteri dan kezaliman yang berlaku ke atas beliau, serta gerakan Reformasi yang dibuat oleh bekas Timbalan Presiden Umno itu telah berjaya mengubah pendirian politik orang Melayu. Apabila PAS berjaya menubuhkan Majlis Gerakan Keadilan Rakyat Malaysia (GERAK) pada 22 September 1998 yang menggabungkan parti pembangkang dan NGO, diikuti oleh penubuhan Barisan Alternatif (BA) yang menggabungkan parti-parti pembangkang iaitu PAS, PKN, PRM dan DAP, populariti BN dalam Pilihan Raya Umum Ke-10 telah tergugat sehingga undi popular mereka hanya sekitar 52 peratus sahaja.

Salah satu faktor yang sangat mempengaruhi perubahan pemikiran rakyat ialah peranan Harakah sebagai media alternatif kepada akhbar arus perdana. Harakah telah berjaya menggerakan isu kezaliman BN ekoran pemecatan, penahanan, pendakwaan, pemenjaraan dan kecederaan Datuk Seri Anwar Ibrahim di dalam penjara kerana dipukul oleh Ketua Polis Negara, Tan Sri Abdul Rahim Nor. Jualan Harakah bagi setiap keluaran antara September 1998 hingga Disember 1999 telah meningkat dengan mendadak dari 70,000 naskah kepada 300,000 naskah bagi setiap edisi. KDN mendakwa PAS telah menjual Harakah kepada orang awam, sedangkan permit Harakah hanya untuk ahli PAS sahaja. Ekoran itu, tidak sampai sebulan selepas Pilihan Raya Umum pada 29 November 1999, KDN telah merampas naskah-naskah Harakah yang didakwa dijual secara terbuka.

Kerana desakan berterusan pemimpin BN, Harakah yang dilihat sebagai ancaman kepada mereka telah diugut oleh Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri Abdullah Ahmad Badawi pada 24 Disember 1999 untuk diambil tindakan keras. Harakah yang dituduh menjadi punca perpecahan orang Melayu mula didesak supaya diharamkan atau diambil tindakan tegas. Di sebalik janji PAS kepada KDN untuk mematuhi syarat-syarat permit, pada 30 Disember 1999, Harakah telah menerima surat tunjuk sebab dari KDN, diikuti oleh arahan pengurangan keluaran Harakah dari lapan keluaran kepada dua keluaran sebulan mulai Mac 2000. Pengarang Harakah, Zulkifli Sulong dan pencetak Harakah, Chea Lim Thye pula didakwa di bawah Akta Hasutan kerana mengkritik sistem kehakiman negara. Namun begitu, sehingga kini Harakah masih diterbitkan.

Disusun oleh: Arkib PAS

23 Disember 2016

23 Disember 1988 : Ustaz Fadzil Noor Bertemu Tengku Razaliegh Hamzah Di Majlis Makan Malam Pemikir Ummah

Pada hari ini dalam tahun 1988, satu majlis makan malam anjuran Dewan Pemuda PAS Pusat telah diadakan di Kelana Jaya, Selangor untuk mempertemukan tokoh-tokoh politik dan pimpinan masyarakat dengan pemimpin PAS dalam merangka agenda perubahan politik negara pasca perpecahan Umno. Majlis yang dinamakan sebagai majlis Makan Malam Pemikir Ummah ini telah disertai oleh Timbalan Yang Dipertua Agung PAS, Ustaz Haji Fadzil Mohd Noor dan bekas Naib Presiden Umno yang juga pemimpin Team B Umno, Tengku Razaliegh Hamzah. Pertemuan antara dua pemimpin utama ini telah merintis kerjasama politik di antara PAS dengan serpihan Umno yang menubuhkan parti Semangat 46 (S46) bagi menghadapi Pilihan Raya Umum Kelapan yang dijangka berlaku pada 1989 atau 1990.

Perpecahan dalaman Umno yang berlaku akibat pertembungan Team A pimpinan Datuk Seri Dr Mahathir Mohamad dan Team B Umno telah membawa kepada pengharaman parti perkauman itu pada 4 Februari 1988. Parti Berjasa telah mengambil inisiatif untuk menubuhkan Angkatan Perpaduan Ummah (Angkatan) yang turut disertai oleh S46. Sedangkan PAS menganjurkan Persidangan Agung Perpaduan dan Politik Islam pada 21 Ogos 1988 dan Ijtimak Antarabangsa Perpaduan Ummah pada 9-10 September 1988 ke arah menyatukan gerakan politik umat Islam. Pada 9 Oktober 1988, Jawatankuasa Kerja Agung PAS telah bersetuju supaya diwujudkan kerjasama dengan serpihan Umno itu bagi mengubah landskap politik orang Melayu, diikuti oleh keputusan Majlis Syura Ulamak PAS pada 30 Oktober 1988 supaya disusun kerjasama antara parti-parti politik orang Islam yang mahu menegakkan Islam sebagai ad-diin.

Sementara para pemimpin Team B Umno giat mengusahakan penubuhan S46, PAS telah menyusun langkah-langkah strategik bagi memanfaatkan krisis politik Umno ini, terutama dalam konteks Kelantan, dan untuk menghadapi Pilihan Raya 1990 umumnya. Selain mengemukakan usul undi tidak percaya terhadap Kerajaan BN Kelantan pada 12 Mac 1988, Muktamar Tahunan PAS Ke-34 pada 9-10 April 1988 memutuskan supaya PAS menerajui usaha untuk menyatukan semua wadah perjuangan umat Islam dan Jawatankuasa Kerja Agung PAS pada 2 Mei 1988 memulakan usaha untuk mengadakan pertemuan dengan badan-badan Islam bagi merintis pelbagai kerjasama. Pada 4 Julai 1988, Majlis Syura Ulamak PAS mempertegaskan keperluan PAS untuk bersiap sedia bagi mewujudkan perpaduan setelah Team A dan Team B dilihat sukar untuk bersatu.

Salah satu langkah terpenting dalam rangka mewujudkan perpaduan politik Islam ini ialah penganjuran majlis Makan Malam Pemikir Ummah yang diadakan pada 23 Disember 1988, di mana ia turut dihadiri oleh bekas Ketua Audit Negara, Tan Sri Ahmad Nordin Zakaria selain para pemimpin politik dan ahli akademik. Pertemuan antara Ustaz Fadzil Mohd Noor dengan Tengku Razaliegh Hamzah pada majlis ini telah menjalinkan hubungan antara PAS dengan Team B Umno (kemudiannya S46) sekali gus membolehkan kedua-dua pihak bekerjasama dalam Pilihan Raya Kecil Parlimen Ampang Jaya pada 28 Januari 1989 dan Pilihan Raya Kecil DUN Teluk Pasu, Terengganu pada 25 Jun 1989. Setelah melalui pelbagai rintangan, akhirnya PAS telah mewujudkan kerjasama dengan Angkatan yang dianggotai oleh Berjasa, S46 dan Hamim bagi menghadapi Pilihan Raya Umum pada 21 Oktober 1990.

Disusun oleh: Arkib PAS

22 Disember 2016

22 Disember 2002 : PAS Anggap Sekatan Ke Atas Sekolah Agama Rakyat Sebagai Agenda Barat

Pada hari ini dalam tahun 2002, Pemangku Presiden PAS, Dato’ Seri Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang telah menyifatkan tindakan Kerajaan BN mengenakan sekatan ke atas Sekolah Agama Rakyat (SAR) sebagai satu tindakan yang dipengaruhi oleh agenda Barat yang mahu melemahkan kebangkitan Islam. Pada pandangan PAS pendirian yang diumumkan oleh Perdana Menteri, Datuk Seri Dr Mahathir Mohamad pada 25 Oktober 2002 untuk menghentikan bantuan kepada SAR adalah perbuatan yang mencabul hak asasi manusia. Mursyidul Am PAS yang juga Menteri Besar Kelantan, Tuan Guru Dato’ Haji Nik Abdul Aziz Nik Mat dalam kenyataannya pada 15 Disember 2002 menegaskan soal pencabulan hak asasi ini, sebelum Pemangku Presiden PAS mengaitkan tindakan ini dengan agenda Barat yang turut melakukan tindakan serupa ke atas sekolah agama di Pakistan dan Mesir.

Pada 25 Oktober 2002, Peradana Menteri telah membuat pengumuman untuk menghentikan bantuan perkapita kepada 268 buah SAR di seluruh negara, termasuk 71 buah SAR di Kelantan. Antara tuduhan yang dilontarkan kepada SAR bahawa ia telah disalahgunakan untuk kepentingan politik PAS, di mana para pelajar didakwa telah disemaikan dengan bibit kebencian kepada kerajaan. Dalam Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri Kali Ke-88 pada 2 Disember 2002, SAR dituduh gagal memberikan pendidikan berkualiti untuk pelajarnya dan mereka mengarahkan supaya pelajar SAR diserap ke sekolah-sekolah kebangsaan.

Tindakan keras Kerajaan BN ini adalah berlanjutan daripada keputusan Pilihan Raya Umum 1999 di mana Umno telah mengalami kemerosotan pengaruh yang sangat mendadak. Mereka telah mengambil beberapa tindakan politik yang keras antaranya menyekat kontraktor PAS dari mendapat projek kerajaan, mengugut untuk mengambil tindakan di bawah OSA terhadap penjawat awam yang memberi maklumat kepada PAS, cuba mengharamkan perkataan “Islam” pada nama PAS, menyekat permit Harakah, menuduh PAS terlibat dengan gerakan Kumpulan Mujahidin Malaysia (KMM), mengaitkan PAS dengan Kumpulan al-Ma’unah, dan menuduh Pemangku Presiden PAS terlibat dengan kumpulan pengganas kerana kehadiran beliau di Makasar. Tindakan PAS menentang penutupan sebuah sekolah Cina di Petaling Jaya serta menyokong Dong Zhong dan Dong Jiao Zhong dalam menentang perlaksanaan pengajaran dan pembelajaran sains dan metametik dalam bahasa Inggeris sejak Ogos 2002, telah mengalihkan isu bahawa PAS menyalahgunakan sekolah untuk menimbulkan kebencian kepada kerajaan.

Ekoran dari itu, Kerajaan BN telah bertindak ke atas SAR yang didakwa melahirkan penyokong-penyokong PAS, sedangkan sekolah-sekolah tersebut dibiayai oleh kerajaan. Di sebalik desakan Menteri Besar Kelantan pada 26 Oktober 2002 supaya kerajaan mengkaji semula tindakannya yang dikatakan bukan sahaja merugikan anak-anak ahli PAS, tetapi anak-anak ahli Umno juga. Pada 22 Disember 2002, Pemangku Presiden PAS yang juga Menteri Besar Terengganu telah mengaitkan usaha Amerika Syarikat untuk membendung kebangkitan jihad dengan menghalang Universiti al-Azhar mengajar tentang jihad kepada pelajar, selain usaha menutup sekolah-sekolah agama di Pakistan, sebagai agenda terancang Barat terhadap pendidikan Islam. Untuk mengatasi isu ini, Jawatankuasa Kerja PAS Pusat pada 12 Januari 2003 telah mengarahkan supaya PAS menangani isu ini dengan serius kerana ia memberi kesan terhadap masa depan Islam.

Disusun oleh: Arkib PAS

21 Disember 2016

21 Disember 1972 : Mesyuarat Agung Khas Lulus Pembentukan Kerajaan Campuran PAS-Perikatan

Pada hari ini dalam tahun 1972, Mesyuarat Agung Khas PAS telah memutuskan bersetuju untuk membentuk kerajaan campuran PAS-Perikatan di tiga buah negeri iaitu Kelantan, Terengganu dan Kedah. Hasil dari keputusan ini, PAS telah menyertai Kerajaan Pusat dengan menduduki beberapa kerusi kabinet, selain membuat rombakan Kerajaan Kelantan bagi membolehkan beberapa pemimpin Perikatan dilantik ke dalam kerajaan pada 30 Disember 1972. Keputusan Mesyuarat Agung Khas PAS yang mengharuskan percampuran ini telah dicapai dengan 190 undi menyokong, 94 undi membangkang dan 19 undi berkecuali.

Pada 12 Disember 1970, Menteri Muda Pembangunan Negara dan Luar Bandar, Datuk Abdul Samad Idris telah mencadangkan supaya PAS membentuk kerajaan campuran dengan Perikatan untuk kestabilan politik negara pasca tragedi 13 Mei 1969. Saranan ini mendapat respon positif daripada Yang Dipertua Agung PAS, Dato’ Mohd Asri Haji Muda, kerana sejak 5 Ogos 1970, pemimpin PAS itu telah mempertegaskan keperluan orang Melayu bersatu untuk mengelakkan negara ini dikuasai bangsa lain. Setelah Kerajaan Campuran Perikatan-Gerakan berjaya dibentuk di Pulau Pinang pada 13 Februari 1972 dan Kerajaan Campuran Perikatan-PPP dibentuk di Perak pada 15 April 1972, Naib Presiden Umno, Abdul Ghafar Baba telah menganjurkan pada 29 April 1972 supaya hal yang sama juga perlu dibuat di Kelantan.

Setelah menerima pelbagai maklum balas pro dan kontra dari kedua-dua pihak, Jawatankuasa Kerja Agung PAS pada 11 Ogos 1972 telah melantik Dato’ Mohd Asri Haji Muda, Ustaz Hassan Adli Mohd Arshad dan Ustaz Abu Bakar Hamzah untuk mewakili PAS dalam rundingan PAS-Perikatan dengan syarat-syarat yang ketat, antaranya “menerima syariat Islam sebagai sumber perundangan” dan “menghapuskan diskriminasi ke atas rakyat.” Rundingan kedua-dua pihak berlaku yang pada 16 Ogos 1972, 5 September 1972 dan 4 Disember 1972, telah berjaya merumuskan platform untuk enam garis dasar sebagai asas pembentukan kerajaan campuran, enam tuntutan perjawatan, empat perjanjian pilihan raya dan dua perjanjian am.

Di pihak PAS, pada 22 Julai 1972, PAS Kelantan telah meluluskan rancangan pembentukan kerajaan campuran, sebelum Mesyuarat Agung Tahunan PAS Ke-18 pada 28-29 Julai 1972 memberi mandat kepada Jawatankuasa Kerja Agung PAS untuk berunding dengan Perikatan bagi tujuan tersebut. Dewan Ulamak PAS Pusat yang ditugaskan membuat kajian hukum, pada 14 Disember 1972 telah mengadakan pertemuan ulamak-ulamak PAS untuk membincangkan hukum percampuran ini. Sebuah Jawatankuasa Tarjih telah dibentuk kemudiannya untuk merumuskan keputusan mereka, tetapi gagal mencapai kata sepakat, sebelum ia diselesaikan dengan pengharusan oleh Jawatankuasa Kerja Dewan Ulamak PAS Pusat. Dengan keputusan Dewan Ulamak PAS Pusat ini, satu Mesyuarat Agung Khas PAS diadakan untu membuat pendirian politik tentang hal ini.

Dalam Mesyuarat Agung Khas PAS di Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP), Kuala Lumpur pada 21 Disember 1972, setelah mendengar Ucapan Dasar Yang Dipertua Agung PAS, satu kertas kerja yang bertajuk “Masalah Kerajaan Campuran Perikatan-PAS di Malaysia Barat Tahun 1972” telah dibentangkan oleh Setiausaha Agung PAS, Ustaz Abu Bakar Hamzah dengan mengemukakan nas-nas agama yang mengharuskannya. Mesyuarat Agung Khas PAS ini kemudiannya bersetuju dengan pembentukan Kerajaan Campuran PAS-Perikatan melalui keputusan majoriti, sekali gus membolehkan Kerajaan Campuran PAS-Perikatan dibentuk mulai 1 Januari 1973.

Disusun oleh: Arkib PAS

20 Disember 2016

20 Disember 1988 : PAS Jadikan Agihan Kerusi Sebagai Syarat Kerjasama Dengan Angkatan

Pada hari ini dalam tahun 1988, Jawatankuasa Kerja Agung PAS telah memutuskan supaya kelangsungan kerjasama politik dengan Angkatan Perpaduan Ummah (Angkatan) boleh diteruskan dengan syarat pengagihan kerusi dilakukan mengikut ketetapan dengan PAS menguasai majoriti di beberapa negeri. PAS telah bersetuju supaya ia menguasai jumlah kerusi DUN yang ditandingi di negeri-negeri Kelantan, Terengganu dan Kedah serta mengetuai kerajaan di negeri-negeri tersebut jika kerjasama politik PAS-Angkatan berjaya memerintah, selain PAS menuntut diberikan sekurang-kurangnya 38 dari 192 kerusi Parlimen untuk ditandingi, di mana Kerajaan Pusat boleh diketuai oleh parti Semangat 46 (S46).

Bagi PAS, kerjasama bersama Angkatan ini perlu memberikan keuntungan politik kepada Islam di mana PAS boleh memerintah negeri-negeri majoriti Melayu Islam, sedangkan untuk sementara waktu, sekutu PAS dalam Angkatan, S46 yang dipimpin oleh Tengku Razaliegh Hamzah boleh diserahkan untuk menguasai Kerajaan Pusat. S46 selain bekerjasama dengan PAS melalui Angkatan, turut mempunyai kerjasama dengan Gagasan Rakyat (GR) yang turut disertai oleh DAP, PRM, IPF dan PBS yang tidak berasaskan Islam. Oleh kerana kerjasama PAS-Angkatan berpengaruh di negeri-negeri Melayu, sedangkan GR disokong oleh orang bukan Melayu di Pantai Barat Semenanjung dan Sabah, S46 mempunyai keyakinan yang tinggi bahawa mereka dapat mengalahkan BN yang dipimpin oleh Datuk Seri Dr Mahathir Mohamad, Presiden Umno.

Bagi PAS sendiri, perubahan politik ini adalah peluang terbaik untuk meningkatkan pengaruh politik Islam, di mana PAS telah meletakkan penguasaan mereka ke atas Kelantan, Terengganu dan Kedah sebagai asas memperkukuhkan kerjasama. Dalam konteks ini, Timbalan Yang Dipertua Agung PAS, Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang telah mengemukakan satu kertas bertajuk "Tahaluf" pada 9 Oktober 1988 sebagai asas kerjasama politik, sedangkan PAS Kelantan yang lebih optimis dengan perpecahan Umno Kelantan, pada 9 Jun 1989 mencadangkan satu bentuk kerjasama "tafahum siyasi" dengan Angkatan untuk memecahkan undi Umno sebagai strategi terbaik untuk mengalahkan BN. Kesemua pendekatan politik ini telah dilihat sebagai peluang terbaik untuk PAS menguasai Kelantan.

PAS sendiri sejak awal mengambil pendirian bahawa ia tidak akan menyertai gabungan politik Angkatan yang dianggotai oleh Berjasa, S46 dan Hamim. Sebaliknya PAS bersetuju supaya kerjasama politik diwujudkan antara PAS dan Angkatan untuk membolehkan PAS menguasai semula Kelantan sekurang-kurangnya. Kerjasama yang dibuat secara persefahaman politik ini adalah supaya PAS tidak terikat dengan dasar-dasar parti lain, terutama berhubung kerjasama mereka dengan DAP dan parti-parti lain dalam GR. PAS juga pada peringkat ini tidak bersetuju dengan tindakan S46 meletakkan calon wanita di Kelantan, di samping kegagalan Angkatan meletakkan Islam sebagai asas perlembagaan mereka.

Pendirian PAS pada 20 Disember 1988 supaya PAS bertegas tentang pembahagian kerusi dalam kerjasama PAS-Angkatan telah akhirnya membolehkan PAS bertanding 26 kerusi DUN di Kelantan, di samping enam kerusi Parlimen. S46 yang diberikan tujuh kerusi Parlimen dan 12 kerusi DUN Kelantan dengan alasan parti serpihan Umno itu lebih memerlukan kerusi Parlimen untuk mereka mengetuai Kerajaan Pusat. Persetujuan yang dicapai pada 22 Januari 1990 ini kemudiannya menjadi asas pencalonan dalam Pilihan Raya Umum Kelapan pada 21 Oktober 1990. Apabila kerjasama PAS-Angkatan berjaya menyapu bersih semua 39 kerusi DUN, PAS dengan 26 kerusi telah dapat mengetuai Kerajaan Negeri Kelantan dengan Pesuruhjaya PAS Kelantan, Tuan Guru Haji Nik Abdul Aziz Nik Mat menjadi Menteri Besar Kelantan.

Disusun oleh: Arkib PAS

19 Disember 2016

19 Disember 1999 : Pemimpin BN Buat Ramalan Negatif Terhadap Belanjawan Terengganu Di Bawah PAS

Pada hari ini dalam tahun 1999, para pemimpin BN Terengganu telah mula membuat ramalan-ramalan negatif terhadap Belanjawan Terengganu 2000 yang akan dibentangkan semula oleh Kerajaan PAS Terengganu setelah belanjawan asal tidak terpakai kerana pembubaran DUN Terengganu pada 10 November 1999. Menteri Besar Terengganu yang baru, Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang dijangka akan membentangkan Belanjawan Terengganu 2000 pada 21 Disember 1999 setelah Ahli-ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Terengganu Penggal Ke-10 mengangkat sumpah pada 20 Disember 2000. Satu kebimbangan besar pemimpin BN Terengganu ialah Kerajaan PAS Terengganu akan memanfaatkan dana besar kerajaan hasil royalti petroleum untuk kebajikan rakyat. Sebelum ini, pada 1 Disember 1999, Kerajaan PAS Terengganu telah mengumumkan untuk menghapuskan serta-merta tol di Jambatan Sultan Mahmud dan juga cukai pintu yang melibatkan kehilangan hasil kerajaan sebanyak RM16.6 juta.

Kerajaan PAS Terengganu yang dibentuk pada 30 November 1999 apabila Pesuruhjaya PAS Terengganu yang juga Timbalan Presiden PAS, Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang menerima perkenan Istana Terengganu untuk menjadi Menteri Besar Terengganu. Dalam Pilihan Raya Umum Ke-10 pada 29 November 1999, PAS telah berjaya memenangi 28 daripada 32 kerusi DUN Terengganu sekali gus membolehkan Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang mengangkat sumpah sebagai Menteri Besar Terengganu pada 1 Disember 1999. PAS Terengganu dalam manifestonya telah menawarkan program kebajikan kepada rakyat Terengganu melalui pemanfaatan royalti petroleum yang dijangka berjumlah lebih RM800 juta pada tahun 2000. Langkah awal Kerajaan PAS Terengganu menghapuskan tol dan cukai pintu pada 1 Disember 1999 menunjukkan dasar mesra kebajikan rakyat akan dilaksanakan.

Pembaharuan pentadbiran yang mesra kebajikan rakyat ini telah menjadi sebutan rakyat dan ia akan dijadikan dasar kerajaan melalui Belanjawan Terengganu 2000. Antara pembaharuan yang diperkenalkan sepanjang tahun 2000 oleh Kerajaan PAS Terengganu ialah mewujudkan sistem kerja lima hari seminggu dengan cuti Jumaat dan Sabtu, menguruskan semua akaun kerajaan di bawah sistem perbankan Islam, menghapuskan kadar faedah empat peratus pinjaman kakitangan kerajaan, mewujudkan dana khas untuk pinjaman rumah kos rendah untuk rakyat miskin, menaikkan elaun pegawai masjid mukim, menubuhkan Unit Pembangunan Insan (UPI), menamatkan lesen premis perjudian, mengawal penjualan arak, memperkenalkan cuti 60 untuk wanita bersalin dan cuti seminggu untuk suami, meningkatkan jumlah bantuan am Jabatan Kebajikan Masyarakat kepada orang miskin, melarang Ahli Exco Kerajaan Negeri Terengganu mengambil elaun pengarah syarikat dan memberi peruntukan pembangunan kepada semua ADUN termasuk dari BN sebanyak RM100,000 setahun. Semua pembaharuan yang mesra kebajikan rakyat ini telah dimasukkan dalam Belanjawan Terengganu 2000 sehingga menimbulkan kebimbangan para pemimpin BN terhadap sikap politik rakyat.

Mengambil langkah awal untuk memburuk-burukan dasar mesra kebajikan rakyat Kerajaan PAS Terengganu, sejak 19 Disember 1999 para pemimpin BN mula membuat ramalan-ramalan negatif kononnya Kerajaan PAS Terengganu tidak akan dapat menyediakan program pembangunan yang berkesan untuk rakyat. Dengan dibantu oleh media massa, fitnah-fitnah mula dilancarkan ke atas PAS Terengganu bermula dengan isu perlaksanaan syariat, pencerobohan taman didikan kanak-kanak (tadika), kutipan cukai kharaj ke atas orang bukan Islam hinggalah isu kebenaran membuka ladang ternakan babi kepada orang bukan Islam. Akhirnya, menjelang pembentangan Belanjawan Terengganu 2000, mereka menuduh pula bahawa belanjawan ini tidak akan memberi manfaat kepada rakyat. Walau bagaimanapun, dengan kejayaan Kerajaan PAS Terengganu memperkenal dan melaksanakan dasar-dasar mesra kebajikan rakyat sepanjang tahun 2000, Umno telah mengambil tindakan mendesak Kerajaan BN Pusat supaya menyekat royalti petroleum kepada Kerajaan PAS Terengganu. Akibatnya, pada 5 September 2000, Kementerian Kewangan telah mengumumkan penghapusan royalti petroleum kepada Terengganu, sekali gus menyebabkan program mesra kebajikan rakyat turut tergendala.

Disusun oleh: Arkib PAS

18 Disember 2016

18 Disember 1971 : PAS Arahkan Rangka Semula Perlembagaan Parti Mengikut Kehendak Pendaftar (RoS)

Pada hari ini dalam tahun 1971, Jawatankuasa Kerja Agung PAS telah memutuskan supaya pindaan Perlembagaan PAS dirangka semula bagi menepati arahan yang dikeluarkan oleh Pendaftar Pertubuhan (RoS) Malaysia selepas berlakunya tragedi 13 Mei 1969. Arahan yang dikeluarkan ini berkait secara khusus tentang perubahan nama dan dasar PAS yang dikatakan mengandungi elemen sensitif mengikut Akta Hasutan (Pindaan) 1970. RoS telah mengeluarkan arahan supaya beberapa aspek dalam Perlembagaan PAS dipinda terutama melibatkan perjuangan ketuanan Melayu dan agama Islam, yang didakwa oleh Peguam Negara di Dewan Negara pada 9 Mac 1971 sebagai mengandungi unsur sensitif yang bercanggah dengan Akta Hasutan.

Ekoran dari itu, PAS telah mengemukakan satu cadangan pindaan Perlembagaan PAS dalam Mesyuarat Agung Tahunan PAS Ke-17 pada 18-20 Jun 1971. Pada 14 Mei 1971, Jawatankuasa Pindaan Perlembagaan PAS 1971 yang diketuai oleh Pemangku Timbalan Yang Dipertua Agung PAS, Ustaz Hassan Adli Mohd Arshad telah mengemukakan cadangan pindaan ini kepada Jawatankuasa Kerja Agung PAS untuk dibawa ke Mesyuarat Agung Tahunan PAS 1971. Pindaan Perlembagaan ini adalah melibatkan perubahan nama PAS dari "Persatuan Islam Se-Tanah Melayu" kepada "Parti Islam," penghapusan kalimah "Allah Muhammad" pada bendera PAS, mempertegaskan Islam sebagai dasar PAS dan menyatakan dengan jelas tujuan perjuangan PAS untuk mewujudkan masyarakat dan pemerintahan yang melaksanakan nilai dan hukum Islam. Walau bagaimanapun, Pemangku Pendaftar Pertubuhan Malaysia, Kassim Mohd Amin pada 4 Ogos 1971 telah menolak beberapa aspek pindaan yang dikemukakan dan meminta ia dirangka semula berdasarkan beberapa cadangan yang dikemukakan oleh RoS.

Bagi mengatasi masalah kelulusan pindaan ini, PAS telah mengadakan pertemuan dengan Perdana Menteri dan Pendaftar Pertubuhan Malaysia untuk membuat rayuan, tetapi ia ditolak. Lanjutan dari itu, pada 18 Disember 1971, Jawatankuasa Kerja Agung PAS telah memutuskan supaya cadangan pindaan Perlembagaan PAS dirangka semula selaras dengan kehendak RoS, dan ia hendaklah dibawa semula ke Mesyuarat Agung Tahunan PAS Ke-18 pada tahun berikutnya. Setelah kajian semula dibuat, Jawatankuasa Kerja Agung PAS telah bersetuju supaya nama PAS ditukar dari "Parti Islam" kepada "Parti Islam Se-Malaysia," selain menetapkan bahawa dasar PAS ialah Islam. PAS turut mengekalkan cadangan asal tujuan perjuangannya iaitu "memperjuangkan wujudnya di negara ini sebuah masyarakat dan pemerintahan yang terlaksana di dalamnya nilai-nilai hidup dan hukum-hukumnya yang menuju keredhaan Allah" dan "mendukung dan mempertahankan kemerdekaan dan kedaulatan negara." Unsur-unsur yang bersifat ke-Melayuan telah dihapuskan dari Perlembagaan PAS dan diganti oleh unsur-unsur ke-Islaman yang lebih ketara. Rangka baru Perlembagaan PAS ini telah meletakkan PAS sebagai sebuah parti politik yang berteraskan Islam dengan lebih jelas.

Cadangan baru yang dirangka berdasarkan keputusan Jawatankuasa Kerja Agung PAS pada 18 Disember 1971 ini kemudiannya telah dibawa ke Mesyuarat Agung Tahunan PAS Ke-18 pada 28-29 Julai 1972 dan ia diluluskan untuk dikemukakan kepada RoS. Faktor perundingan yang berlaku antara PAS dengan Perikatan untuk membentuk Kerajaan Campuran pada akhir 1972 telah mempermudahkan proses penggubalan pindaan Perlembagaan PAS ini di mana ia akhirnya diluluskan oleh Pendaftar Pertubuhan Malaysia pada 24 Februari 1973, ketika PAS sudah berada dalam kerajaan. Perlembagaan PAS (Pindaan) 1973 ini kemudiannya telah menjadi panduan perjuangan PAS sehingga ia dipinda semula pada 1977, tetapi pada asasnya tidak ada sebarang perubahan struktural yang berlaku, sehinggalah Perlembagaan PAS (Pindaan) 1987 yang digubal pada 1983 mewujudkan Majlis Syura Ulamak PAS.

Disusun oleh: Arkib PAS

17 Disember 2016

17 Disember 1985 : Polis Menarik Balik Sekatan Ceramah Politik Ke Atas PAS Pasca Tragedi Memali

Pada hari ini dalam tahun 1985, Polis Diraja Malaysia (PDRM) telah mengumumkan penarikan balik larangan ceramah politik yang dikenakan ke atas PAS selepas tragedi Memali. PAS dikenakan sekatan ceramah politik melibatkan enam buah negeri iaitu Kelantan, Terengganu, Kedah, Perlis, Perak Utara dan Pulau Pinang sebaik sahaja tercetusnya tragedi Memali pada 19 November 1985. Tujuan utama sekatan ceramah politik ini adalah untuk menghalang PAS dari memberikan penerangan kepada rakyat tentang peristiwa pembunuhan 14 orang ahli PAS termasuk Ustaz Ibrahim Mahmud atau Ustaz Ibrahim Libya, bekas Naib Ketua Dewan Pemuda PAS Kedah.

Tragedi Memali tercetus ekoran satu gerakan yang dilancarkan oleh Kementerian Dalam Negeri (KDN) pada 18 November 1985 untuk menangkap Ustaz Ibrahim Libya secara kekerasan. Pada subuh 19 November 1985, satu kepungan bersenjata telah dibuat ke atas Kampung Memali, diikuti oleh satu serangan yang mengakibatkan kematian 14 orang ahli PAS, selain empat kematian di pihak polis. Tragedi Memali yang berlaku dengan arahan Perdana Menteri, Datuk Seri Dr Mahathir Mohamad dan timbalannya yang juga Menteri Dalam Negeri, Datuk Musa Hitam telah menjadi tragedi politik berdarah terbesar di negara ini selepas tragedi 13 Mei 1969. Untuk menutup isu ini dari sampai kepada rakyat, Kerajaan BN bukan sahaja menuduh Ustaz Ibrahim Libya menaja keganasan dan terlibat dengan komunis untuk memberontak terhadap kerajaan, tetapi juga mengambil langkah menghalang PAS daripada menjelaskan kepada rakyat tentang isu sebenar yang berlaku.

Oleh kerana tragedi ini merupakan lanjutan daripada penahanan ISA ke atas pemimpin Dewan Pemuda PAS pada 10 Julai 1984, serangan ke atas Kampung Memali ini juga merupakan sebahagian daripada plot penahanan tersebut kerana Kerajaan BN turut merancang menahan Ustaz Ibrahim Libya di bawah ISA. Isu sebenar penahanan mereka ialah kerana kelantangan mereka menolak Malaysia sebagai sebuah negara Islam dan mendakwa program Islamisasi kerajaan hanya sebagai kosmetik politik. Kerana itulah, setelah pembunuhan beramai-ramai ini berlaku, Dewan Ulamak PAS Kedah telah mengeluarkan fatwa tentang kesyahidan mereka. Fatwa ini telah disokong oleh Jawatankuasa Kerja Agung PAS dan juga Badan Perhubungan PAS Kelantan, sedangkan Jawatankuasa Fatwa Majlis Agama Islam Negeri Kedah dan Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia menganggap mereka bukan syahid, bahkan bughah. Isu kesyahidan 14 orang ahli PAS ini menjadi persoalan besar yang memaksa kerajaan mengenakan larangan ceramah politik ke atas PAS di enam buah negeri tersebut.

Setelah sebulan sekatan ceramah politik dikenakan ke atas PAS sejak 19 November 1985 dan isu Memali mulai mereda ekoran propaganda media massa kerajaan yang mengatakan Ustaz Ibrahim Libya sebagai komunis yang mahu menentang kerajaan secara bersenjata, PDRM pada 17 Disember 1985 telah mengumumkan bahawa larangan ceramah politik ke atas PAS di enam buah negeri telah ditarik balik. Walaupun PAS boleh menjelaskan kepada rakyat tentang kedudukan sebenar isu Ustaz Ibrahim Libya, namun pemimpin BN seperti Datuk Seri Dr Mahathir Mohamad terus melakukan serangan ke atas PAS dengan mendakwa tragedi Memali adalah akibat daripada isu kafir-mengkafir yang dibangkitkan oleh PAS dan berlakunya penyalahgunaan agama untuk kepentingan politik. Menjawab isu ini, Naib Yang Dipertua Agung PAS, Ustaz Mohd Nakhaie Ahmad telah menuliskan buku "Syuhada' Memali: Pendakwah bukan Penderhaka," sedangkan PAS telah mengadakan Sambutan Hari Memali setiap tahun, selain membawa kes ini ke mahkamah untuk membuktikan kezaliman yang telah berlaku.

Disusun oleh: Arkib PAS

16 Disember 2016

16 Disember 1971 : PAS Bertemu Pendaftar Pertubuhan (RoS) Bincang Isu Nama Parti

Pada hari ini dalam tahun 1971, Yang Dipertua Agung PAS, Dato' Mohd Asri Haji Muda dan Setiausaha Agung PAS, Ustaz Abu Bakar Hamzah telah mengadakan pertemuan dengan Pendaftar Pertubuhan Malaysia (RoS) untuk membincangkan kedudukan nama PAS yang telah menjadi isu. Jawatankuasa Kerja Agung PAS pada 23 April 1971 telah dimaklumkan bahawa RoS telah mengarahkan supaya PAS meminda namanya, berikutan kenyataan Peguam Negara, Tan Sri Abdul Kadir Yusof di Dewan Negara yang mengancam tindakan ke atas PAS kerana namanya dikatakan tidak bersemangat Malaysia dan melibatkan isu sensitif. Isu nama ini telah menyebabkan nama PAS bertukar dari berbau Melayu kepada berbau Malaysia.

Isu nama Islam telah berbangkit di Dewan Negara pada 9 Mac 1971 rentetan dari tragedi 13 Mei 1969. Setelah penggantungan Parlimen ditarik balik pada 30 Ogos 1970, diikuti oleh pembentangan Rang Undang-undang Pindaan Akta Hasutan 1948 yang bertujuan untuk menghalang perkara sensitif dibincangkan. Semasa menggulung Rang Undang-undang Pindaan Perlembagaan 1971, Tan Sri Abdul Kadir Yusof memberitahu PAS tidak lagi boleh menggunakan Melayu dan Islam sebagai dasar perjuangannya kerana ia termasuk perkara sensitif yang disekat oleh Akta Hasutan (Pindaan) 1970. PAS kemudiannya menerima arahan dari Pemangku Pendaftar Pertubuhan Malaysia, Kassim Mohd Amin supaya meminda Perlembagaan PAS bagi menyelesaikan isu sensitif ini sebelum 30 Jun 1971.

Ekoran itu, pada 18-20 Jun 1971, Muktamar Tahunan PAS Ke-17 di Kuala Lumpur telah meluluskan pindaan Perlembagaan PAS 1971 dengan menukar nama "Persatuan Islam Se-Tanah Melayu" yang digunakan sejak 1963 kepada "Parti Islam." Pada 4 Ogos 1971, Kassim Mohd Amin dalam suratnya kepada Setiausaha Agung PAS, Ustaz Abu Bakar Hamzah telah menolak nama baru PAS atas alasan nama "Parti Islam" mengelirukan kerana tidak dapat dipastikan ia dari negara mana atau mungkin sebuah parti gabungan dengan parti dari negara luar, selain masalah penggunaan simbol Islam pada PAS. Keadaan ini telah menyukarkan PAS dalam pemakaian nama baru kerana isu-isu perkauman sempit akibat tragedi 13 Mei 1969 dikaitkan dengan nama PAS, walaupun PAS tidak terlibat langsung dalam tragedi tersebut. PAS akhirnya memutuskan supaya Dato' Mohd Asri Haji Muda dan Ustaz Abu Bakar Hamzah membuat rayuan dengan menemui Perdana Menteri dan Pendaftar Pertubuhan Malaysia bagi menyelesaikan masalah ini.

Mengambil langkah menyelesaikan isu ini, pada 16 Disember 1971, Yang Dipertua Agung PAS dan Setiausaha Agung PAS telah mengunjungi Pendaftar Pertubuhan Malaysia untuk membuat rayuan, sebelum Dato' Mohd Asri Haji Muda menemui Tun Abdul Razak Hussein, Perdana Menteri Malaysia bagi tujuan yang sama. Di sebalik laporan Yang Dipertua Agung PAS tentang ketegasan Perdana Menteri dan Pendaftar Pertubuhan Malaysia yang tidak mahu melayan rayuan PAS, akhirnya Jawatankuasa Kerja Agung PAS pada 24 Julai 1972 telah bersetuju supaya nama baru yang digunakan oleh PAS ialah "Parti Islam Se-Malaysia (PAS)." Nama ini kemudiannya diluluskan oleh Muktamar Tahunan PAS Ke-18 pada 28-29 Julai 1972 dan disahkan oleh Pendaftar Pertubuhan Malaysia pada 24 Februari 1973. Sejak dari tarikh ini, nama baru PAS ialah Parti Islam Se-Malaysia (PAS).

Disusun oleh: Arkib PAS

15 Disember 2016

15 Disember 1992 : Menteri Besar Kelantan Umum Pendirian Sultan Kelantan Mahu Ikut Al-Quran Dalam Tugas Raja

Pada hari ini dalam tahun 1992, Menteri Besar Kelantan, Tuan Guru Haji Nik Abdul Aziz Nik Mat telah mendedahkan persetujuan Sultan Kelantan, Sultan Ismail Petra bahawa Baginda hanya tertakluk kepada etika al-Quran dalam menjalankan tugas-tugas Baginda. Sebelumnya, Menteri Besar Kelantan itu telah mempertegaskan bahawa raja-raja bukan sahaja tidak mempunyai kekebalan ke atas undang-undang, bahkan terikat dengan hukum Islam. Sultan Ismail Petra yang mendapat nasihat Menteri Besar Kelantan itu telah bersetuju supaya Baginda tidak terikat dengan Kod Etika Raja-raja, sebaliknya terikat sepenuhnya dengan akhlak Islam berdasarkan al-Quran dan Sunnah.

Isu etika Raja-raja Melayu telah timbul ekoran tindakan seorang putera Sultan Johor dikatakan mencederakan seorang jurulatih hoki pada 30 November 1992. Isu ini telah dimanipulasikan oleh Umno pada 10 Disember 1992 untuk mendesak supaya kekebalan Raja-raja Melayu dihapuskan. Pada 12 Disember 1992, Umno telah mencadangkan supaya satu pindaan Perlembagaan Persekutuan dibawa ke Parlimen pada Januari 1993 bagi menghapuskan kekebalan raja. Mengambil kesempatan dari isu ini juga, Umno telah cuba 'memerangkap' Sultan Kelantan kerana Baginda dituduh menjadi punca kekalahan Umno di Kelantan pada 21 Oktober 1990. Sebelum ini Umno telah menuduh Sultan Kelantan melarikan kereta Lamborghini Diablo dari Depoh Kastam Subang pada 19 Mac 1992.

Di sebalik tindakan Umno berterusan memanipulasikan isu penghapusan kekebalan Raja-raja Melayu, Presiden Parti Semangat 46 (S46), Tengku Razaleigh Hamzah telah bertegas menolak penghapusan kekebalan Raja-raja Melayu. Bagi pemimpin S46 itu, penghapusan imuniti ini akan menjejaskan kedaulatan Raja-raja Melayu. PAS pula mengambil pendirian yang lain kerana menganggap tidak ada manusia yang kebal dalam Islam, tetapi rakyat perlu menghormati raja-raja. Timbalan Presiden PAS, Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang telah menyokong penghapusan imuniti ini kerana ia selaras dengan Islam. Tuan Guru Haji Nik Abdul Aziz Nik Mat yang juga Ketua Dewan Ulamak PAS Pusat turut berpandangan bahawa raja tidak mempunyai kekebalan dalam Islam.

Bertolak dari asas Islam ini, Tuan Guru Haji Nik Abdul Aziz Nik Mat telah memberikan nasihat kepada Sultan Kelantan supaya kedudukan Raja-raja Melayu terus dijunjung oleh rakyat dengan menjadikan al-Quran dan Sunnah sebagai etika dan akhlak yang mengikat kehidupan Sultan Kelantan. Pada 15 Disember 1992, Menteri Besar Kelantan itu telah mengumumkan kepada media bahawa Istana Kelantan tidak akan terikat dengan etika raja-raja yang war-warkan oleh Umno, sebaliknya Baginda mahu Istana Kelantan hanya terikat dengan kod etika al-Quran. Walaupun kenyataan ini memberi maksud Baginda memperkenankan penghapusan imuniti, tetapi Baginda melangkah ke hadapan dengan mengikat diri Baginda dengan Kitab Allah.

Pendirian Sultan Kelantan ini adalah selaras dengan pandangan yang dibuat oleh PAS pada 12 Disember 1992 yang mempertegaskan bahawa keadilan Islam tidak membezakan sesiapa. Pada 13 Januari 1993, PAS Pusat telah memutuskan supaya Ahli-ahli Parlimennya menyokong cadangan pindaan ini di Dewan Rakyat pada 18-19 Januari 1993, tetapi mestilah mengemukakan prinsip-prinsip keadilan Islam dalam soal ini. Walau bagaimanapun, pada 15 Januari 1993, Sultan Kelantan yang mendakwa cadangan pindaan ini belum mendapat perkenan Majlis Raja-raja, telah menolak pindaan tersebut. PAS yang membahas menyokong pindaan ini, telah memilih berkecuali ketika pengundian kerana menghormati pendirian Sultan Kelantan.

Disusun oleh: Arkib PAS

14 Disember 2016

14 Disember 1956 : Dr. Burhanuddin Al-Helmy Sertai PAS Secara Rasmi

Pada hari ini dalam tahun 1956, tokoh pejuang kemerdekaan tersohor, Dr Burhanuddin al-Helmy telah menyertai PAS secara rasmi dengan menyerahkan borang keahlian PAS kepada Setiausaha Agung PAS, Ustaz Othman Abdullah. Borang keahlian yang diserahkan melalui Pengerusi Tetap PAS, Ustaz Haji Hassan Adli Mohd Arshad merupakan keahlian daftar terus PAS di Pejabat Agung PAS, tanpa menyertai mana-mana ranting atau cawangan PAS. Sebelum menyertai PAS, Dr Burhanuddin al-Helmy telah berkelana dalam politik antara 1937-1956 dengan menyertai Kesatuan Melayu Muda (KMM), Kesatuan Rakyat Istimewa Semenanjung (KRIS), Partai Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM) dan Pusat Tenaga Rakyat (PUTERA). Beliau juga terlibat memimpin gabungan PUTERA-AMCJA dan mengasaskan Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (Umno), Hizbul Muslimin (HM) dan Parti Rakyat Malaya (PRM).

Dr Burhanuddin al-Helmy atau nama asalnya Amir Burhanuddin bin Ungku Mohd Noor bin Kassim telah dilahirkan di Kampung Changkat Tualang, Taiping, Perak pada 29 Ogos 1911. Ayahnya seorang ulamak lepasan Mekah yang berasal dari Batu Sangkar, Tanah Datar, Sumatera Barat. Setelah mendapat pendidikan awal di Perak, beliau belajar agama di Batu Sangkar. Pada 1926, beliau kembali ke Tanah Melayu dan belajar pondok di Pulau Pisang, Kedah sebelum memasuki Madrasah al-Mashoor, Pulau Pinang sehingga 1928. Beliau kemudiannya ke Aligarh Muslim University, India untuk mendapatkan sijil pra universiti, First Art (FA) pada 1930. Setelah itu beliau mempelajari perubatan homeopathy dengan Prof Dr Rajah di Singapura, dan akhirnya mendapat ijazah sarjana perubatan di Chistiya Medical College, India pada 1940. Beliau kemudiannya memasuki Fakulti Psikologi di Aligarh Muslim University untuk ijazah kedoktoran falsafahnya.

Setelah tamat belajar di India, pada zaman Jepun beliau dilantik sebagai Penasihat Adat Istiadat Melayu di Markaz Tentera Jepun (Gunseikanbu) di Singapura sebelum berpindah ke Taiping pada 1944. Beliau yang terlibat menganjurkan Persidangan Majlis Agama Malai-Sumatera di Kuala Kangsar pada 1944, bertanggungjawab menggubal "Piagam Taiping" iaitu draf Perlembagaan Malaya Merdeka yang dikemukakan kepada Jepun pada pertengahan 1945. Setelah terlibat dalam perundingan kemerdekaan di Taiping bersama Ibrahim Haji Yaakob serta Sukarno dan Mohd Hatta dari Indonesia, Dr Burhanuddin al-Helmy telah memimpin KRIS untuk mengisytiharkan kemerdekaan Tanah Melayu pada 15 Ogos 1945, di mana beliau dicalonkan sebagai Perdana Menteri Tanah Melayu. Tetapi perisytiharan tersebut tidak dapat dibuat ekoran pengeboman Hiroshima dan Nagasaki oleh Amerika pada 6 dan 9 Ogos 1945. Selepas Perang Dunia Kedua, Dr Burhanuddin al-Helmy mula memimpin PKMM.

Ketika menjadi Penasihat Agung PKMM, beliau telah mempengerusikan pakatan PUTER-AMCJA untuk menggubal Perlembagaan Rakyat 1948 dalam menghadapi Malayan Union sejak 1946. Beliau yang pernah menjadi Setiausaha Jam'iyatul Dakwah Singapura pada 1936 dan terlibat dalam Debat Isu Jilatan Anjing di Kelantan pada 1937, telah menggerakkan para ulamak untuk mengadakan Persidangan Agama Malaya di Gunung Semanggol pada 1947 yang membawa kepada tertubuhnya Majlis Tertinggi Agama Malaya (MATA) dan akhirnya HM ditubuhkan pada 14 Mac 1948. Pada 1950, Dr Burhanuddin al-Helmy telah memimpin Jawatankuasa Bertindak Isu Natrah yang menyebabkan beliau merengkok di kem tahanan Pulau Belakang Mati, Singapura selama 18 bulan.

Setelah dibebaskan dari tahanan British pada 1952, Dr Burhanuddin al-Helmy telah membuka kolej homeopathy di Singapura dan tidak menyertai mana-mana parti politik. Namun beliau aktif memberikan kursus politik Islam kepada Umno. Walaupun pada 23 April 1954, beliau telah dilantik sebagai Ahli Kehormat PAS Cawangan Johor Bahru, namun beliau tetap dipujuk oleh Parti Melayu Semenanjung (PMS) untuk memimpin parti tersebut. Akhirnya, dengan usaha Ustaz Hassan Adli Mohd Arshad, Ustaz Othman Abdullah, Haji Mohd Said dan Ustaz Baharuddin Abdul Latif, Dr Burhanuddin al-Helmy telah memilih menyertai PAS pada 14 Disember 1956. Pada 25 Disember 1956 beliau dipilih sebagai Yang Dipertua Agung PAS ketiga, jawatan yang dipegang olehnya sehingga hayatnya berakhir pada 25 Oktober 1969.

Disusun oleh: Arkib PAS

13 Disember 2016

13 Disember 1977 : PAS Dipecat Dari Menjadi Anggota Barisan Nasional (BN)

Pada hari ini dalam tahun 1977, Majlis Tertinggi Barisan Nasional (BN) telah memutuskan supaya PAS memecat Ahli-ahli Parlimennya yang menentang keputusan Ketua Whip BN di Dewan Rakyat pada 8 November 1977 atau PAS akan terpecat dari menjadi anggota BN dengan sendirinya jika gagal berbuat demikian sebelum 17 Disember 1977. Keputusan asal Majlis Tertinggi BN pada 5 Disember 1977 yang mahu PAS memecat wakil rakyatnya itu telah ditolak oleh Jawatankuasa Kerja Agung PAS pada 6 Disember 1977, yang mendorong Majlis Tertinggi BN memaksa PAS dengan alternatif PAS terpecat dari BN. Dengan terpecatnya PAS dari BN ini, terputuslah hubungan antara PAS dengan parti-parti komponen BN yang wujud sejak PAS menyertai Kerajaan Campuran PAS-Perikatan pada 1 Januari 1973, sebelum BN ditubuhkan pada 1 Jun 1974.

Krisis PAS dengan BN sejak ia ditubuhkan ini bermula daripada Pilihan Raya Umum 1974 di mana PAS tidak berpuas hati dengan pengagihan kerusi dan juga perjawatan kabinet, sedangkan Umno pula mensabotaj PAS dalam kes perlantikan Menteri Besar Kelantan. Setelah itu, PAS terus mendesak Kerajaan BN supaya meningkatkan komitmen dalam perlaksanaan syariat Islam, sehingga timbul isu PAS dituduh menubuhkan cawangan di kawasan-kawasan yang dikuasai Umno dan PAS menerima laporan berlakunya tindakan merendah-rendah dan mengkritik PAS yang dilakukan oleh pemimpin beberapa parti komponen BN. Isu-isu ini hangat diperkatakan oleh ahli-ahli PAS dalam Muktamar Tahunan PAS antara 1975 hingga 1977.

Selain beberapa isu ketidakpuasan hati yang sering dibangkitkan dalam mesyuarat Setiausaha-setiausaha Agung BN, isu yang menjadi punca perpecahan ini ialah campur tangan Umno dalam isu Menteri Besar Kelantan. Bermula dengan tindakan Umno menolak calon Menteri Besar yang dikemukakan oleh PAS, Wan Ismail Ibrahim, yang menyebabkan calon pilihan Umno, Dato' Mohamad Nasir terlantik. Akibat dari perlantikan ini, Dato' Mohamad Nasir yang menganggap dirinya sebagai "Menteri Besar BN" telah beberapa kali berkonflik dengan PAS Kelantan sehingga beliau didesak meletakkan jawatan. Akhirnya, Dato' Mohamad Nasir telah mengemukakan surat perletakan jawatan pada 20 November 1976 yang berkuat kuasa mulai 31 Ogos 1977. Walau bagaimanapun, dengan campur tangan Umno, Dato' Mohamad Nasir telah tidak meletakkan jawatan sehingga menyebabkan timbulnya krisis politik Kelantan yang berakhir dengan pemecatan keahlian Menteri Besar Kelantan itu dari PAS pada 10 Oktober 1977, diikuti oleh usul undi tidak percaya di DUN Kelantan pada 15 Oktober 1977.

Bertolak dari undi tidak percaya ini, telah berlaku demonstrasi yang dimotori oleh penyokong Umno dan juga rusuhan dan keganasan yang memusnahkan harta benda di Kota Bharu berkemuncak pada 22 Oktober 1977. Ekoran itu, perintah berkurung dikeluarkan, diikuti oleh beberapa siri rundingan yang menimbulkan cadangan Timbalan Perdana Menteri, Datuk Seri Dr Mahathir Mohamad pada 25 Oktober 1977 untuk mendaruratkan Kelantan. Cadangan yang tidak dipersetujui oleh PAS ini telah persetujui oleh Perdana Menteri, Datuk Hussein Onn pada 2 November 1977. Perdana Menteri itu memberi tempoh sehingga 7 November 1977 kepada PAS untuk membuat keputusan menyokong cadangan beliau mendaruratkan Kelantan.

Pada 4 November 1977, sebelum PAS mengambil pendirian, Timbalan Perdana Menteri telah mengumumkan bahawa Kelantan akan didaruratkan, yang menimbulkan kemarahan PAS. Pada 6 November 1977, PAS telah membuat keputusan untuk menolak Rang Undang-undang Kuasa-kuasa Darurat (Kelantan) 1977 dan mengarahkan semua penjawat awam (menteri, timbalan menteri dan setiausaha parlimen) PAS meletakkan jawatan bagi membolehkan mereka menentang undang-undang tersebut di Dewan Rakyat. Pada 8 November 1977, setelah Perdana Menteri membentangkan rang undang-undang itu, wakil-wakil rakyat PAS termasuk Yang Dipertua Agung PAS, Dato' Mohd Asri Haji Muda telah berucap menentang usul kerajaan itu dengan 12 daripada 14 wakil rakyat PAS mengundi menentangnya. Ekoran tentangan PAS terhadap usul kerajaan ini, pada 5 Disember 1977, Majlis Tertinggi BN telah mengarahkan supaya PAS memecat keahlian wakil-wakil rakyatnya yang melanggar arahan Ketua Whip BN. Walau bagaimanapun, pada 6 Disember 1977, PAS memutuskan untuk bertegas tidak akan berbuat demikian.

Keputusan PAS ini telah dibincangkan semula oleh Majlis Tertinggi BN pada 13 Disember 1977. Mereka memutuskan supaya PAS bertindak tegas dengan memecat keahlian wakil-wakil rakyatnya dengan segera. Jika PAS gagal berbuat demikian sehingga 17 Disember 1977, maka PAS dengan sendirinya akan terpecat dari BN. Memandang serius keputusan Majlis Tertinggi BN ini, PAS pada 14 Disember 1977 bukan sahaja berkeras tidak akan bertindak ke atas Ahli-ahli Parlimennya yang mematuhi arahan parti, sebaliknya menganggap tindakan Timbalan Yang Dipertua Agung PAS, Ustaz Datuk Haji Hassan Adli Mohd Arshad telah terpecat dari PAS kerana melanggar arahan parti supaya menentang rang undang-undang tersebut. PAS juga menganggap keputusan Majlis Tertinggi BN pada 13 Disember 1977 adalah memberi maksud bahawa PAS telah dipecat dari BN, dan PAS tidak perlu menunggu hingga 17 Disember 1977 untuk terpecat dari BN. Dengan pendirian PAS terhadap keputusan Majlis Tertinggi BN pada 13 Disember 1977 ini, PAS telah kembali menjadi pembangkang setelah lima tahun berada dalam kerajaan.

Disusun oleh: Arkib PAS

12 Disember 2016

12 Disember 1970 : Samad Idris Mencadang Penubuhan Kerajaan Campuran PAS dan Perikatan

Pada hari ini dalam tahun 1970, Menteri Muda Pembangunan Negara dan Luar Bandar, Datuk Abdul Samad Idris telah mencadangkan supaya PAS membentuk kerajaan campuran dengan Perikatan di Kelantan dan Terengganu demi kepentingan politik orang Melayu. Cadangan yang diutarakan ini adalah bagi menyelesaikan krisis politik dan perkauman yang berlaku pasca tragedi 13 Mei 1969. Melalui kerajaan campuran yang diwujudkan antara PAS dan Perikatan akan dapat mengukuhkan perpaduan orang Melayu Islam, selain mereda kekecohan politik yang timbul sebelumnya.

Politik Malaysia telah digegarkan oleh isu perkauman terburuk selepas Pilihan Raya Umum 1969 ekoran kegagalan Umno memahami mesej PAS ketika rundingan kemerdekaan pada 1957 supaya tidak menerima konsep kerakyatan jus soli. Tindakan pemimpin politik Cina, terutamanya DAP dan Gerakan yang menghina orang Melayu selepas kekalahan Perikatan di Pulau Pinang, Perak dan Selangor telah merebak menjadi rusuhan perkauman. Umno sendiri sejak 1964 telah membesar-besar isu perkauman sehingga berlaku rusuhan kaum di Perak dan Singapura. Kemuncak kepada pergolakan kaum ini telah mencetuskan tragedi 13 Mei 1969, yang memaksa negara ini didaruratkan.

Perisytiharan darurat pada 15 Mei 1969 telah membawa kepada penggantungan seluruh aktiviti politik dan negara ditadbir oleh Majlis Gerakan Negara (Mageran) mulai 17 Mei 1969. Ketika kegiatan politik digantung di Semenanjung, Perikatan telah berjaya mendapatkan semula majoriti dua pertiganya ekoran kemenangan Usno dan Sabah Chinese Association (SCA) dalam Pilihan Raya Umum di Sabah pada 27 Jun 1970 serta kemenangan Parti Bumiputera Sarawak (PBS), Sarawak Chinese Association (SCA), Pesaka dan SUPP di Sarawak pada 4 Julai 1970. Perikatan juga berjaya 'membeli' wakil rakyat pembangkang di Perak dan Selangor untuk membolehkan mereka membentuk kerajaan di negeri-negeri tersebut. Akhirnya pada 30 Ogos 1970, Perdana Menteri, Tunku Abdul Rahman Putra telah menarik balik penggantungan politik.

Perikatan sendiri dalam usahanya mengekalkan kuasa mereka telah mula berunding dengan Gerakan dan PPP untuk membentuk kerajaan campuran masing-masing di Pulau Pinang dan Perak. Menyambut saranan Yang Dipertua Agung PAS, Datuk Mohd Asri Haji Ali pada 5 Ogos 1970 supaya orang Melayu bersatu padu untuk mempertahankan kedaulatan agama, bangsa dan negara, pada 12 Disember 1970, Datuk Abdul Samad Idris telah menyarankan supaya PAS berunding dengan Perikatan untuk membentuk kerajaan campuran di Kelantan dan Terengganu. Walaupun pada awalnya ada bangkangan dari beberapa pemimpin Perikatan, tetapi tindakan Dato' Mohd Asri Haji Muda menyatakan keterbukaan PAS untuk berunding, telah mendapat respon positif daripada Naib Presiden Umno, Abdul Ghafar Baba pada 29 April 1972, hasil kejayaan pembentukan Kerajaan Campuran Perikatan-Gerakan di Pulau Pinang pada 13 Februari 1972 dan Kerajaan Campuran Perikatan-PPP di Perak pada 15 April 1972. Setelah melalui pelbagai proses dan rundingan, akhirnya Kerajaan Campuran PAS-Perikatan berjaya ditubuhkan di Kelantan, Terengganu dan Kedah, selain peringkat Pusat pada 1 Januari 1973.

Disusun oleh: Arkib PAS

11 Disember 2016

11 Disember 2000 : Media Memanipulasi Isu Perpaduan Melayu Agar PAS Dan PKN Bersama BN

Pada hari ini dalam tahun 2000, isu perpaduan Melayu telah mula digembar-gemburkan oleh media massa arus perdana sebagai strategi baru menghadapi pembangkang setelah BN tewas dalam Pilihan Raya Kecil Lunas pada 29 November 2000. Isu perpaduan Melayu ini telah dibangkitkan oleh Perdana Menteri yang juga Presiden Umno, Datuk Seri Dr Mahathir Mohamad pada 10 Disember 2000 yang kononnya sangat bimbang dengan perpecahan bangsa Melayu dan orang Islam selepas berlaku gerakan Reformasi pada September 1998. Isu ini dihangatkan oleh pemimpin Umno dengan sokong media arus perdana pro BN dalam rangka memperkasakan semula parti perkauman itu setelah orang Melayu mula beralih kepada PAS sejak 1998, yang kemudiannya dimanfaatkan oleh PAS untuk mendesak Umno memulihkan kepincangan politik, ekonomi dan agama yang berlaku.

Isu perpaduan Melayu yang ditimbulkan adalah berkaitan dengan perpecahan Umno pada 1998 setelah Datuk Seri Anwar Ibrahim dipecat dari Umno yang membawa kepada tertubuhnya Parti Keadilan Nasional (PKN), sedangkan orang Melayu mula beralih sokongan kepada PAS secara besar-besaran, terutama kerana peranan PAS dalam memimpin Majlis Gerakan Keadilan Rakyat Malaysia (GERAK). Dalam Pilihan Raya Umum pada 29 November 1999, PAS bukan sahaja berjaya merampas Terengganu, tetapi dapat mengalahkan calon BN dari Umno di kawasan-kawasan orang Melayu di Pahang, Selangor, Perak, Kedah dan Perlis. BN kemudiannya telah mengenakan tekanan hebat ke atas PAS kerana kejayaan ini, termasuk mengurangkan permit penerbitan Harakah, menyekat permit ceramah politik dan cuba membuang perkataan Islam pada nama PAS.

Ternyata strategi zalim BN tidak berkesan apabila PAS yang memberi sokongan kuat kepada calon PKN dalam Pilihan Raya Kecil Lunas pada 29 November 2000, telah menyebabkan calon BN kalah. Kekalahan ini telah mengubah strategi BN kepada mengajak PAS dan PKN bersatu dengan Umno atas nama perpaduan Melayu. Pada 10 November 2000, Datuk Seri Dr Mahathir Mohamad telah membangkitkan semula isu perpaduan Melayu ini dengan menyatakan kebimbangan terhadap perpecahan orang Melayu dan umat Islam. Daripada kenyataan Presiden Umno ini, Berita Harian keluaran 11 November 2000 mula memanipulasikan isu perpaduan ini dengan tajuk "PM ulang kebimbangan perpecahan Melayu, Islam." Sejak 11 November 2000, media massa arus perdana mulai menyeru supaya PAS dan PKN mengambil berat soal perpaduan dan mengajak kedua-dua parti pembangkang ini bersama Umno, kononnya untuk menyatukan orang Melayu.

Menghangatkan manipulasi media ini, pada 24 Disember 2000, Presiden Umno itu telah menyatakan kesediaan mereka untuk berbincang dengan PAS dan PKN bagi menyelesaikan isu perpecahan bangsa Melayu. Ketika PKN mengambil pendirian menolak tawaran Umno untuk berbincang, Presiden PAS, Ustaz Dato' Haji Fadzil Mohd Noor pada 25 Disember 2000 telah menyatakan kesediaan PAS untuk berunding, bahkan pada 26 Disember 2000, Presiden PAS itu menyatakan PAS bersedia untuk bekerjasama dengan Umno. Pada 6 Januari 2001, Lajnah Politik PAS Pusat bersetuju menghantar Setiausaha Agung PAS, Ustaz Nasharudin Mat Isa untuk berunding dengan Setiausaha Agung Umno, Tan Sri Mohd Khalil Yaakob, dengan syarat PAS tidak menyertai BN. PAS juga telah mengambil kesempatan perundingan ini untuk mendesak Umno menyelesaikan isu kepincangan sistem kezaliman, pencabulan demokrasi, kepincangan ekonomi dan peminggiran Islam sebagai langkah mewujudkan perpaduan. Kegagalan Umno menerima saranan PAS ini telah menyebabkan PAS pada 18 Februari 2001 menangguhkan rundingan dengan Umno.

Disusun oleh: Arkib PAS

10 Disember 2016

10 Disember 1985 : PAS Kelantan Pertahan Fatwa Kesyahidan Mangsa Memali

Pada hari ini dalam tahun 1985, Badan Perhubungan PAS Kelantan telah memutuskan untuk mempertahankan pendirian Dewan Ulamak PAS Kedah dan Jawatankuasa Kerja Agung PAS bahawa mangsa tragedi Memali adalah mati syahid. Sebalik sahaja tragedi pembunuhan berlaku di Kampung Memali pada 19 November 1985, Dewan Ulamak PAS Kedah yang diketuai oleh Tuan Guru Haji Yahya Junid yang juga Ahli Jawatankuasa Fatwa Majlis Agama Islam Negeri Kedah, telah mengeluarkan fatwa bahawa 14 orang yang terbunuh di Memali itu adalah syahid, sebelum fatwa ini dipertegaskan oleh Jawatankuasa Kerja Agung PAS pada 8 Disember 1985. Bagi menegaskan lagi kedudukan dan status mereka, Badan Perhubungan PAS Kelantan yang diketuai oleh Pesuruhjaya PAS Kelantan yang juga Ketua Dewan Ulamak PAS Pusat, Tuan Guru Haji Nik Abdul Aziz Nik Mat telah memperakukan status mangsa Memali sebagai syahid.

Peristiwa Memali yang berlaku pada 19 November 1985 adalah lanjutan daripada penyalahgunaan ISA ke atas pemimpin Dewan Pemuda PAS sejak penahanan tiga pemimpin Dewan Pemuda PAS Pusat pada 10 Julai 1984. Ia berlanjutan hingga tercetus isu Debat PAS-UMNO, kafir-mengkafir dan Tragedi Lubuk Merbau pada 18 Januari 1985. Kerajaan Pusat yang gagal menahan Ustaz Ibrahim Mahmud atau lebih terkenal dengan panggilan Ustaz Ibrahim Libya iaitu Naib Ketua Dewan Pemuda PAS Kedah, telah bertindak melancarkan kepungan dan serangan ke atas Kampung Memali pada awal pagi 19 November 1985, yang telah membunuh Ustaz Ibrahim Libya bersama 13 orang lagi ahli PAS dari Kampung Memali. Ustaz Ibrahim Libya dikatakan menjadi sasaran Kerajaan BN kerana mendakwa negara ini bukan negara Islam, tetapi beliau enggan menyerah diri ketika tangkapan dibuat pada 10 Julai 1984. Dua tokoh utama yang terlibat dalam mengatur serangan ini ialah Perdana Menteri, Datuk Seri Dr Mahathir Mohamad dan timbalannya, Datuk Musa Hitam yang juga Menteri Dalam Negeri.

Peristiwa berdarah ini telah mendorong Dewan Ulamak PAS Kedah segera mengeluarkan fatwa terhadap status kematian 14 orang ahli PAS itu dengan disokong oleh kenyataan Yang Dipertua Agung PAS, Pak Haji Yusof Rawa yang menganggapnya sebagai "tindakan yang begitu kejam dan rakus." Bertindak balas terhadap fatwa Dewan Ulamak PAS Kedah ini, Jawatankuasa Fatwa Majlis Agama Islam Negeri Kedah telah membuat fatwa bahawa mereka bukan syahid kerana menyerupai bughah, sedangkan Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia pula mengatakan mereka adalah penderhaka yang tidak syahid, bahkan mati berdosa. Pada 8 Disember 1985, Jawatankuasa Kerja Agung PAS yang membincangkan status ini telah sependapat dengan Dewan Ulamak PAS Kedah bahawa 14 orang ahli PAS tersebut telah syahid. Selain itu, PAS turut menuntut supaya satu siasatan dibuat oleh suruhanjaya bebas tentang keganasan tersebut.

Bagi mengukuhkan pandangan PAS terhadap peristiwa hitam ini, Badan Perhubungan PAS Kelantan pada 10 Disember 1985 telah memperakukan fatwa-fatwa Dewan Ulamak PAS Kedah dan Jawatankuasa Kerja Agung PAS tentang syahidnya Ustaz Ibrahim Libya bersama 13 lagi pengikutnya. Menurut Tuan Guru Haji Nik Abdul Aziz Nik Mat, kematian Ustaz Ibrahim Libya dan 13 pengikutnya adalah mati syahid dan kesemua jenazah mereka perlu dikebumikan mengikut cara pengkebumian yang selayaknya untuk jenazah para syuhadak, kerana kematian mereka dikatakan meliputi ketiga-tiga syarat syahid iaitu mempertahankan agama, maruah dan harta benda.

Disusun oleh: Arkib PAS

9 Disember 2016

09 Disember 1982 : PAS Pusat Ke Perlis Terangkan Isu Perletakan Jawatan Dato' Asri Muda

Pada hari ini dalam tahun 1982, Jawatankuasa Kerja Agung PAS telah mengadakan lawatan kerja ke Perlis kerana menerangkan isu perletakan jawatan oleh Yang Dipertua Agung PAS, Dato' Mohd Asri Haji Muda dalam Muktamar Tahunan PAS Ke-28 pada 23-24 Oktober 1982. Siri-siri lawatan kerja Jawatankuasa Kerja Agung PAS ke negeri-negeri dalam isu ini diaturkan ke semua negeri dalam dua peringkat iaitu antara 4-12 Disember 1982 dan 8-23 Januari 1983. Tujuan utamanya adalah untuk menjelaskan secara lisan tentang krisis kepemimpinan yang timbul selepas muktamar tersebut.

Yang Dipertua Agung PAS, Dato' Mohd Asri Haji Muda telah meletakkan jawatannya secara mengejut dalam Muktamar Tahunan PAS tersebut pada 23 Oktober 1982 setelah mendapati para perwakilan tidak lagi mendukung kepemimpinan beliau, bahkan keesokkannya telah meluluskan usul kepemimpinan ulamak dalam PAS. Ekoran itu, Timbalan Yang Dipertua Agung PAS, Pak Haji Yusof Rawa telah dilantik untuk memangku jawatan utama itu, sebelum beberapa pemimpin PAS yang pro Dato' Mohd Asri Haji Muda turut meletakkan jawatan. Antara yang turut meletakkan jawatan ialah Ustaz Dato' Abu Bakar Umar (Setiausaha Agung PAS), Haji Hassan Mohamad (Bendahari Agung PAS), Ustazah Datin Sakinah Junid (Ketua Dewan Muslimat PAS Pusat) dan Haji Wan Ismail Ibrahim (Ahli Jawatankuasa Kerja Agung PAS).

Bagi menangani krisis ini, Jawatankuasa Kerja Agung PAS pada 4 November 1982 telah menyusun semula kepemimpinan PAS dengan melantik Ustaz Haji Fadzil Mohd Noor sebagai Pemangku Timbalan Yang Dipertua Agung PAS merangkap Pesuruhjaya PAS Kedah, Dr Haji Abbas Alias sebagai Pemangku Naib Yang Dipertua Agung PAS, Ustaz Haji Hassan Shukri sebagai Setiausaha Agung PAS, Syed Ibrahim Abdul Rahman sebagai Bendahari Agung PAS, Ustaz Mohd Nakhaie Ahmad sebagai Ketua Penerangan PAS Pusat dan Ustaz Tahir Daeng Mengati sebagai Ahli Jawatankuasa Kerja Agung PAS, sedangkan Ustazah Salmah Mohsein telah diangkat oleh Jawatankuasa Kerja Dewan Muslimat PAS Pusat sebagai Pemangku Ketua Dewan Muslimat PAS Pusat. Selain itu, PAS Pusat pada hari yang sama juga telah mengeluarkan makluman secara bertulis kepada pimpinan PAS peringkat Dewan-dewan, Negeri dan Kawasan tentang perubahan kepemimpinan PAS ekoran pengunduran Yang Dipertua Agung PAS itu. Yang lebih penting dipertegaskan ialah perubahan kepemimpinan ini langsung tidak mengubah dasar, tujuan, matlamat, hukum dan kekuasaan PAS, bahkan diperkukuhkan lagi di bawah pimpinan ulamak. Ahli-ahli PAS juga diperingatkan supaya menetapkan pendirian dengan istiqamah dan mengambil sikap bahawa jihad mereka dalam PAS adalah kerana Allah, bukan kerana tokoh-tokoh tertentu.

Menyusul setelah penjelasan bertulis yang dikeluarkan pada 4 November 1982 ini ialah lawatan kerja secara berperingkat oleh Jawatankuasa Kerja Agung PAS ke negeri-negeri untuk memberikan penjelasan terhadap perkara yang sama kepada ahli-ahli PAS, termasuk lawatan ke negeri Perlis yang diadakan pada 9 Disember 1982. Negeri-negeri lain turut diadakan majlis penerangan iaitu Pahang dan Kelantan (4 Disember 1982), Terengganu (5 Disember 1982), Kedah (10 Disember 1982), Pulau Pinang (11 Disember 1982) dan Perak (12 Disember 1982). Dalam siri yang kedua lawatan ini telah melibatkan negeri Selangor, Johor, Melaka, Negeri Sembilan dan Wilayah Persekutuan yang masing-masing diadakan antara 8 hingga 23 Januari 1983.

Disusun oleh: Arkib PAS

8 Disember 2016

08 Disember 1960 : Keahlian Ustaz Azzam Hanapiah Diterima Semula Bagi Menghadapi Krisis Politik Terengganu

Pada hari ini dalam tahun 1960, Jawatankuasa Kerja Agung PAS telah menerima semula keahlian bekas Pesuruhjaya PAS Terengganu, Ustaz Ahmad Azzam Hanapiah setelah beliau keluar dari PAS pada 15 Julai 1960. Ustaz Ahmad Azzam Hanapiah yang juga ADUN Jeram merangkap bekas anggota Exco Kerajaan Negeri Terengganu telah bertindak keluar dari PAS ekoran beberapa desakan beliau berkait dengan kedudukan jawatan Timbalan Menteri Besar Terengganu, penyusunan semula Kerajaan Negeri Terengganu dan pemecatan keahlian ADUN Marang yang juga Speaker DUN Terengganu, Ustaz Mohd Taib Sabri Abu Bakar. Dengan keluarnya Ustaz Ahmad Azzam Hanapiah dari PAS, Kerajaan PAS Terengganu telah kehilangan majoriti sehingga terpaksa berhadapan dengan usul undi tidak percaya pada 6 Ogos 1960.

Krisis politik Terengganu telah tercetus setelah Ustaz Ahmad Azzam Hanapiah selaku Pesuruhjaya PAS Terengganu tidak dipilih sebagai Menteri Besar kerana beliau bukan anak Terengganu, yang menyebabkan PAS merancang untuk mewujudkan jawatan Timbalan Menteri Besar Terengganu. Menteri Besar Terengganu, Mohd Daud Abdul Samad yang mengangkat sumpah pada 29 Jun 1959 tidak segera mewujudkan jawatan tersebut kerana kesibukan menghadapi Pilihan Raya Umum Persekutuan yang berlangsung antara 15 Julai hingga 19 Ogos 1959. Berlanjutan daripada itu, timbul pula konflik baru apabila PAS Cawangan Kuala Terengganu, Kemaman dan Dungun telah tidak berpuas hati dengan Ustaz Ahmad Azzam Hanapiah selaku Pesuruhjaya PAS Terengganu dalam soal pemilihan calon ketika pilihan raya tersebut berlangsung. Mereka bukan sahaja memboikot mesyuarat Badan Perhubungan PAS Terengganu, tetapi telah menggunakan suruhanjaya yang ditubuhkan oleh Jawatankuasa Kerja Agung PAS pada 9 Ogos 1959 untuk menubuhkan sebuah Jawatankuasa Darurat pada 16 Oktober 1959 yang menghilangkan kuasa Pesuruhjaya PAS Terengganu itu.

Konflik menjadi bertambah rumit setelah Ustaz Ahmad Azzam Hanapiah dilantik semula sebagai Pesuruhjaya PAS Terengganu pada 7 Mei 1960, di mana Kerajaan PAS Terengganu telah menerima kritikan daripada Speaker DUN Terengganu, yang kemudiannya menyebabkan PAS Cawangan Dungun memecat keahlian ADUN Marang itu. Ustaz Ahmad Azzam Hanapiah pula mendesak supaya Kerajaan PAS Terengganu disusun semula dan jawatan Timbalan Menteri Besar diisi dengan segera. Setelah melalui beberapa rundingan di antara pihak-pihak terbabit yang turut melibatkan Jawatankuasa Kerja Agung PAS, akhirnya pada 27 Jun 1960, Pesuruhjaya PAS Terengganu itu bertegas bahawa beliau akan keluar dari PAS mulai 15 Julai 1960 jika isu-isu tersebut tidak dapat diselesaikan.

Jawatankuasa Kerja Agung PAS yang telah memutuskan pada 28 Jun 1960 bahawa pemecatan keahlian Ustaz Mohd Taib Sabri Abu Bakar sebagai tidak sah, terpaksa berhadapan pula dengan kehilangan ADUN Jeram yang keluar parti, sehingga PAS terpaksa menarik ADUN Parti Negara untuk menyertai PAS. Ketiadaan Ustaz Ahmad Azzam Hanapiah telah menyebabkan kedudukan DUN Terengganu menjadi seimbang dengan 11 orang mewakili Kerajaan PAS dan 11 orang pembangkang (tidak termasuk Ustaz Ahmad Azzam Hanapiah selaku wakil Bebas), sedangkan ADUN PAS Marang bertindak sebagai Speaker DUN. Ketika usul undi tidak percaya dikemukakan di DUN Terengganu pada 6 Ogos 1960, ADUN Jeram (Bebas) telah membuat undian berkecuali yang menggagalkan usul tersebut dengan undian Speaker DUN Terengganu yang berpihak kepada PAS.

Walau bagaimanapun, pada 7 Ogos 1960, Ustaz Ahmad Azzam Hanapiah telah bertindak membangkang dua rang undang-undang berkait belanjawan tambahan dan saraan Speaker DUN, sekali gus memaksa PAS mengatur strategi untuk membentuk kerajaan campuran dengan Parti Negara, tetapi digagalkan oleh penyertaan seorang ADUN Parti Negara, Ismail Abbas ke dalam PAS pada 8 Oktober 1960. Bagi meredakan keadaan ini, pada 8 Disember 1960, Jawatankuasa Kerja Agung PAS telah memutuskan untuk menerima semula Ustaz Ahmad Azzam Hanapiah (Bebas - Jeram) sebagai ahli PAS.

Disusun oleh: Arkib PAS

7 Disember 2016

07 Disember 1976 : PAS Memandang Serius Terhadap Pemimpin BN Yang Memburukkan PAS

Pada hari ini dalam tahun 1976, Dewan Harian PAS Pusat telah mengambil pendirian bersetuju untuk memberikan perhatian berat terhadap tindakan sesetengah pemimpin BN yang cuba memburuk-burukkan pemimpin PAS sepanjang PAS bersama BN sejak 1 Jun 1974. Yang Dipertua Agung PAS, Dato’ Mohd Asri Haji Muda menyifatkan tindakan pihak tertentu yang memburuk-burukkan pemimpin dan perjuangan Islam yang dibawa oleh PAS sebagai membahayakan perpaduan yang telah wujud, selain boleh menjejaskan aqidah kerana mengkritik perjuangan untuk menegakkan Islam. Dewan Harian PAS Pusat juga turut mengarahkan supaya Badan-badan Perhubungan PAS Negeri membuat laporan tentang rasa tidak puas hati mereka terhadap perjalanan BN di negeri masing-masing.

Pimpinan dan ahli-ahli PAS mulai meluahkan rasa tidak puas hati mereka terhadap BN bermula dari masalah pengagihan kerusi dalam Pilihan Raya Umum 1974 di mana ahli-ahli PAS berpendapat ia tidak sepadan dengan pengorbanan PAS untuk menstabilkan politik negara dengan menyertai Kerajaan Campuran dan BN. Kemudian, timbul pula rasa tidak puas hati terhadap perlantikan untuk jawatan menteri dan timbalan menteri serta perlantikan exco kerajaan negeri di Kedah dan Terengganu. Turut berbangkit ialah isu kurangnya ahli-ahli PAS yang dilantik dalam badan-badan berkanun, sehingga perkara ini di bawa ke dalam mesyuarat Setiausaha-setiausaha Agung BN. Yang Dipertua Agung PAS sendiri dalam mesyuarat Jawatankuasa Kerja Agung PAS pada 14 Julai 1975 mengakui masalah ketidakpuasan hati ahli-ahli parti komponen terhadap perjalanan BN.

Dalam pada itu juga, antara hal yang sangat dipersoalkan oleh ahli-ahli PAS ialah kelembapan usaha untuk menerapkan nilai-nilai Islam ke dalam pemerintahan negara kerana kurangnya kerjasama daripada Umno, selain pembangunan rohani yang tidak seimbang dengan pembangunan jasmani. Di samping itu, telah berbangkit dalam Mesyuarat Agung Tahunan PAS Ke-21 pada 29-30 Julai 1975 bahawa para pemimpin Umno telah gagal menghormati PAS sebagai komponen BN, sehingga para perwakilan mula membayangkan keperluan PAS untuk keluar daripada BN. Dewan Pemuda PAS Pusat sendiri telah membangkitkan isu kegiatan sesetengah pemimpin BN yang sengaja mencari jalan untuk melemahkan PAS dalam BN. Mesyuarat Agung Tahunan PAS Ke-21 ini kemudiannya meluluskan usul untuk mendesak PAS bertindak segera, termasuk menentukan sikapnya sama ada kekal atau keluar dari BN.

Bertolak daripada isu-isu yang berbangkit dan berlarutan, termasuk krisis kepemimpinan di Kelantan yang disedari oleh PAS sebagai percaturan yang dibuat oleh Umno, Dewan Harian PAS Pusat pada 7 Disember 1976 telah mengambil pendirian untuk memberikan perhatian serius terhadap tindakan-tindakan pemimpin BN yang memburuk-buruk PAS dan berusaha melemahkan PAS. Dato’ Mohd Asri Haji Muda sendiri dalam ucapan dasarnya dalam Muktamar Tahunan PAS Ke-23 pada 23 Julai 1977 telah mengingatkan para pemimpin Umno supaya tidak memandang rendah kepada PAS, termasuk memberikan tekanan dan menindas PAS, sedangkan PAS bersikap toleran dalam banyak hal untuk kelangsungan BN.

Disusun oleh: Arkib PAS

6 Disember 2016

06 Disember 1984 : MCA Tangguhkan Dialog Dengan PAS Kerana Krisis Kepimpinan MCA

Pada hari ini dalam tahun 1984, Persatuan Cina Malaysia (MCA), sebuah parti perkauman Cina telah bertindak menangguhkan tawaran yang dikemukakan oleh PAS sejak 15 Oktober 1984 bagi mengadakan dialog PAS-MCA untuk menyelesaikan beberapa isu perkauman di negara ini. Surat yang dijawab oleh Setiausaha Agung Pemuda MCA, Chew Hock Thye kepada Naib Yang Dipertua Agung PAS, Ustaz Mohd Nakhaie Ahmad telah meletakkan syarat supaya beberapa persoalan asas yang dikemukakan oleh MCA dijawab oleh PAS sebelum sesi dialog kedua-dua parti yang berlainan ideologi ini dapat diadakan. Dialog PAS-MCA ini kemudiannya ditangguhkan kerana pihak MCA bertegas supaya PAS menjawab secara bertulis semua persoalan yang dibangkitkan oleh mereka, sedangkan PAS mahu ia dijawab secara lisan dalam pertemuan-pertemuan yang diadakan sebelum dialog tersebut berlangsung.

Isu dialog PAS-MCA ini timbul ekoran Ucapan Dasar Yang Dipertua Agung PAS, Pak Haji Yusof Rawa dalam Muktamar Tahunan PAS Ke-29 pada 30 April 1983 yang mahu PAS memecahkan tembok penghalang antara PAS dengan orang bukan Islam. Ekoran itu, Ustaz Mohd Nakhaie Ahmad yang juga Ketua Lajnah Penerangan PAS Pusat pada 15 Oktober 1984, telah menjemput pemimpin MCA untuk mengadakan dialog dengan PAS. MCA melalui Setiausaha Agung Pemudanya pada 29 Oktober 1984 telah menyatakan keterbukaan MCA untuk menerima tawaran PAS tetapi dalam suasana yang berhati-hati. PAS yang menyambut baik keterbukaan MCA, pada 10 November 1984, telah mencadangkan pertemuan awal kedua-dua parti untuk menyusun dialog tersebut.

Namun begitu, dalam keadaan yang berhati-hati, MCA meletakkan pelbagai syarat sebelum berdialog dengan PAS. Ini kerana MCA sedang menghadapi krisis kepemimpinan ekoran perebutan kuasa antara Pemangku Presiden MCA, Datuk Dr Neo Yee Pan dan Datuk Mak Hoon Kam dengan Dr Tan Koon Swan, sehingga tugas-tugas pentadbiran MCA dijalankan oleh Setiausaha Agung Pemudanya. Dalam menjawab tawaran PAS ini, Chew Hock Thye pada 29 Oktober 1984 telah bertegas bahawa MCA perlu mendapat kepastian dari PAS tentang kedudukan Malaysia sebagai sebuah negara sekular dan berbilang kaum; jaminan dan pemeliharaan hak setiap kaum; penerusan sistem perlembagaan beraja dan demokrasi berparlimen; serta keperluan melandaskan perubahan dan pembangunan mengikut cita rasa Malaysia.

Di sebalik pelbagai persoalan yang diabangkitkan oleh MCA yang memerlukan jawaban bertulis dari PAS, Naib Yang Dipertua Agung PAS, Ustaz Mohd Nakhaie Ahmad pada 10 November 1984 menyatakan bahawa semua soalan itu lebih elok dijawab dalam pertemuan-pertemuan yang diadakan di antara PAS dan MCA sebelum dialog diadakan. Ekoran keenggan PAS menjawab secara bertulis, yang bertujuan untuk membolehkan PAS membuat penerangan lanjut dan menjelaskan isu-isu berbangkit kepada MCA dalam siri-siri pertemuan yang akan disusun, MCA pada 6 Disember 1984 sebalik mempertegaskan bahawa dialog ini perlu ditangguhkan kerana MCA hanya akan mempertimbangkannya setelah mendapat jawaban bertulis dari PAS tentang lima perkara tersebut. PAS menyifatkan tindakan MCA berkeras dengan alasan ini kerana tidak mahu krisis dalaman mereka yang sangat meruncing itu ditambah dengan dialog antara mereka dengan PAS.

Disusun oleh: Arkib PAS