19 Jun 2009 : Tuan Guru Nik Abdul Aziz Mahu PAS Tamatkan Isu Kerajaan Perpaduan

Pada hari ini dalam tahun 2009, Mursyidul Am PAS, Tuan Guru Dato' Haji Nik Abdul Aziz Nik Mat telah mengadakan pertemuan dengan Dato' Dr Haron Din (Timbalan Mursyidul Am PAS), Ustaz Abdul Ghani Shamsuddin (Setiausaha Majlis Syura Ulamak PAS) dan Ustaz Ahmad Awang (Ahli Majlis Syura Ulamak PAS merangkap Pesuruhjaya PAS Perak) di Rumah Sri Kelantan, Jalan Stonor, Kuala Lumpur kerana membincangkan isu kerajaan perpaduan (UG) yang hangat diperkataan. Dalam pertemuan ini, Mursyidul Am PAS itu telah mengarahkan supaya isu UG ditamatkan kerana ia telah dimanipulasikan oleh media dalam suasana Pilihan Raya Kecil Manek Urai yang akan berlangsung pada 15 Julai 2009.

Isu UG ini menjadi hangat semula selepas kematian Adun Manek Urai, Haji Ismail Yaakob pada 22 Mei 2009. Sebelum itu, dalam sidang media pada Muktamar Tahunan PAS Kali Ke-55 di Shah Alam pada 5 Jun 2009, Presiden PAS, Dato' Seri Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang mempertahankan idea UG yang dikemukakan oleh beliau pada Februari 2009 sebagai langkah terbaik untuk menyelesaikan kemelut politik negara. Pandangan beliau ditolak oleh Naib Presiden PAS, Dato' Husam Musa yang menganggapnya sebagai tidak menguntungkan parti dalam satu kenyataan media yang lain pada hari yang sama. Pada 6 Jun 2009, Presiden PAS pula mendakwa idea ini telah dikemukakan dan dipersetujui oleh Majlus Pimpinan Pakatan Rakyat (PR), tetapi pemimpin PKR dan DAP menafikan di luar mesyuarat.

Gagasan UG ini asalnya ditimbulkan oleh Tuan Guru Haji Abdul Hadi setelah rancangan Kerajaan 16 September 2008 gagal ekoran keengganan PAS menyokong kerajaan minoriti Islam. Pendirian Presiden PAS ini telah menimbulkan kemarahan 'penyokong Kerajaan 16 Sept. 08' sehingga mewujudkan dua kem dalam kepemimpinan PAS. Dalam satu temuramah yang disiarkan olrh tabloid Siasah pada 1-7 Mac 2009, Presiden PAS mencadangkan agar ditubuhkan sebuah kerajaan perpaduan yang melibatkan semua parti politik kerajaan dan pembangkang seperti Kerajaan B.J Habibie di Indonesia pada 1998. Menurut Presiden PAS, UG ialah sebuah konsep negara tanpa pembangkang dan bila tiba pilihan raya setiap parti boleh bertanding seperti biasa, di mana parti-parti pembangkang perlu menggunakan peluang untuk untuk membaiki sistem pilihan raya agar tidak disalah guna oleh BN.

Pemimpin PAS yang menyokong Kerajaan 16 Sept. 08 telah melancarkan fitnah dengan mendakwa ia adalah "Kerajaan Perpaduan PAS-Umno," walaupun berkali-kali diperjelas oleh Presiden PAS. Akibatnya, pada 21 April 2009, Presiden PAS telah menarik balik cadangan UG kerana ahli-ahli PAS belum memahaminya. Tetapi pada 5 Jun 2009, walaupun beliau menarik balik cadangan UG, tetapi mempertahankan ia sebagai langkah terbaik untuk menstabilkan politik negara dan mengukuhkan pembangkang.

Pendirian Tuan Guru Haji Abdul Hadi ini telah mendapat tentangan keras Penyokong Kerajaan 16 Sept. 08 dan juga pemimpin DAP, tetapi Presiden Umno, Datuk Seri Mohd Najib Abdul Razak pada 7 Jun 2009 menyatakan keterbukaan Umno terhadap cadangan Presiden PAS itu. Mursyidul Am PAS, Tuan Guru Nik Abdul Aziz sejak 9 Jun 2009 telah digunakan oleh penentang Presiden PAS untuk menyerang idea UG sehingga beliau menyuruh Timbalan Presiden PAS, Ustaz Nasharudin Mat Isa menyertai Umno. Ekoran itu, pada 10 Jun 2009, Ketua Penerangan PAS Pusat, Dato' Mahfuz Omar telah menjelaskan bagi pihak PAS Pusat bahaw tiada sebarang kerjasama antara PAS dan Umno. Ketua Dewan Ulamak PAS Pusat, Dato' Harun Taib pada 18 Jun 2009 pula memperjelaskan UG ialah perpaduan semua parti termasuk PKR dan DAP untuk memerintah, bukannya perpaduan PAS-Umno. Keadaan bertambah hangat apabila 10 Ahli Parlimen PAS pada 10 Jun 2009 menolak cadangan UG tersebut.

Krisis yang timbul ini akhirnya memaksa Mursyidul Am PAS mengadakan pertemuan pada 19 Jun 2009 dengan Timbalan Mursyidul Am PAS dan Setiausaha Majlis Syura Ulamak PAS untuk membolehkan satu pendirian tentang UG dibuat dan isu ini dihentikan. Pads 22 Jun 2009, Tuan Guru Nik Abdul Aziz telah bertemu dengan Jawatankuasa Harian PAS Pusat untuk menetapkan pendirian tersebut. Pada hari yang sama, Majlis Pimpinan PR bertemu di Bangunan Parlimen untuk mengambil pendirian serupa, diikuti oleh keputusan Jawatankuasa Kerja PAS Pusat pada 28 Oktober 2009 untuk menutup isu UG tersebut.

Namun di sebalik pendirian-pendirian tersebut, Penyokong Kerajaan 16 Sept. 08 terus menyerang dan memfitnah Presiden PAS kononnya PAS akan bergabung dengan Umno atau menyertai BN yang berlanjutan sehingga Jun 2015. Walaupun gagasan Presiden PAS ditolak, tetapi pada 26 Januari 2014, Ketua Pembangkang, Datuk Seri Anwar Ibrahim telah mencadangkan kerajaan Konsensus Nasional melibatkan PR dan BN, diikuti oleh cadangan Penasihat DAP, Lim Kit Siang pada 23 Mac 2015 supaya Kerajaan Campuran dibuat antara PR dengan BN, di mana cadangan-cadangan mereka menyerupai cadangan Presiden PAS.

Disusun oleh: Arkib PAS

18 Jun 1995 : PAS Minta Penjelasan Daripada Tengku Razaliegh Kerana Membelakangkan Pendirian Angkatan

Pada hari ini dalam tahun 1995, PAS telah memutuskan untuk bersemuka dengan Presiden PMS46 bagi membincangkan tindakan parti itu membelakangkan pendirian Angkatan Perpaduan Ummah (Angkatan) dalam isu perlantikan Ketua Pembangkang di Parlimen. Jawatankuasa Kerja PAS Pusat telah mengarahkan Presiden PAS, Ustaz Fadzil Mohd Noor supaya bertemu dengan pemimpin utama PMS46 itu pada 19 Jun 1995 sebelum PAS membuat keputusan berkait status hubungan kedua-dua parti tersebut. Isu ini telah menjadi titik mula krisis antara PAS dan PMS46 selepas berlangsungnya Pilihan Raya Umum 1995.

Selepas Pilihan Raya Umum 1999, PAS mendapat enam kerusi dan PMS46 tujuh kerusi Dewan Rakyat, manakala DAP pula mempunyai sembilan kerusi. PBS yang mempunyai lapan kerusi di Dewan Rakyat, pada 18 Mei 1995 telah mencadangkan supaya pemimpin Angkatan yang menggabungkan PAS, PMS46, Berjasa, Hamim dan Kimma mengetuai pembangkang kerana Angkatan mempunyai 13 kerusi. Pada 6 Jun 1995, Tengku Razaliegh telah menarik diri dari dicalonkan, dan PAS mencalonkan Timbalan Presidennya, Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang. Sebelum itu, pada 4 Jun 1995, PAS telah memaklumkan kepada Tengku Razaliegh tentang pencalonan Tuan Guru Haji Abdul Hadi setelah Presiden PMS46 enggan memegang jawatan itu.

Walau bagaimanapun, ketika pengundian dimulakan pada 7 Jun 1995 antara calon Angkatan, Tuan Guru Haji Abdul Hadi dengan calon DAP, Lim Kit Siang, Speaker Dewan Rakyat, Tan Sri Mohamad Zahir Ismail pada 15 Jun 1995 mengumumkan Lim Kit Siang terpilih ekoran sokongan PBS dan PMS46. Tindakan PMS46 menyokong calon DAP adalah sikap tidak setia kawan setelah dipersetujui supaya PAS mewakili Angkatan dalam pemilihan Ketua Pembangkang.

Bertolak dari sikap PMS46 ini, PAS mula mengkaji hubungannya dengan parti itu kerana sejak Pilihan Raya Umum 1995 ada beberapa isu tercetus yang telah menjejaskan hubungan kedua-dua parti seperti isu perlantikan Exco Kerajaan Negeri Kelantan di mana PAS telah menyerahkan kuota Berjasa kepada PMS46 dan juga isu perjanjian bertulis antara PAS dengan Angkatan berkait dasar-dasar kerajaan yang dituntut oleh PMS46. Dengan berlakunya isu perlantikan Ketua Pembangkang ini, PAS pada 18 Jun 1995 telah mengambil sikap untuk bersemuka dahulu dengan pemimpin tertinggi PMS46 sebelum pendirian PAS diputuskan.

Pada 19 Jun 1995, Presiden PAS telah bersemuka dengan Tengku Razaliegh untuk mendapat penjelasan tentang tindakan PMS46 tersebut. Antara sebab PAS memilih jalan berunding dengan PMS46 ialah kerana peranan parti itu dalam memenangkan PAS di Kelantan dan PAS tidak mahu memulakan perpecahan. PAS tidak mahu PMS46 kembali kepada Umno kerana ia akan mengukuhkan semula parti kebangsaan sekular itu. PAS berpegang supaya jika perpecahan ini berlaku, biarkan kerana dimulakan oleh PMS46, di mana ia berakhir apabila parti itu akhirnya mengumumkan untuk dibubarkan dan bergabung semula dengan Umno. Ekoran itu, PAS mengalihkan isu dalam pertemuan pada 19 Jun 1995 daripada membincangkan tindakan PMS46 dalam pemilihan Ketua Pembangkang kepada isu petisyen pilihan raya dan isu-isu semasa, yang menyebabkan krisis ini reda seketika.

Disusun oleh : Arkib PAS

17 Jun 2011 : Pemuda PAS Serah Bantahan Kepada Utusan Malaysia Kerana Karikatur Hina Hukum Islam

Pada hari ini dalam tahun 2011, Dewan Pemuda PAS Pusat telah menghantar bantahan kepada Ketua Pengarang Utusan Malaysia kerana akhbar milik Umno itu menyiarkan dua karikatur yang menghina hukum Islam. Karikatur pertama yang dilukis oleh kartunis Miki berkenaan rakaman video tidak boleh menjadi alat bukti kes rogol kepada Tuan Qadhi dan karikatur kedua yang tentang penerimaan polis terhadap alat bukti tersebut yang disiarkan pada 15 Jun 2011 dengan tajuk "Kekeliruan Kes Rogol." Ketua Dewan Pemuda PAS Pusat, Ustaz Nasharuddin Hassan at-Tantawi menyifatkan penyiaran karikatur itu sebagai menghina Islam dan memperlekehkan pentadbiran agama.

Isu rakaman video untuk pembuktian zina ini timbul ekoran tindakan tiga orang Datuk yang menggelarkan diri mereks sebagai "Datuk T" yang mendedahkan satu video lucah yang didakwa oleh sebagai Datuk Seri Anwar Ibrahim pada 21 Mac 2011. Ekoran itu, pimpinan utama PAS termasuk Mursyidul Am PAS, Tuan Guru Dato' Nik Abdul Aziz Nik dan Presiden PAS, Dato' Seri Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang telah mempertahankan bahawa video tidak boleh dijadikan pembuktian dalam kes zina, melainkan ada empat orang saksi yang adil. Sejak dari tarikh itu hingga Jun 2011, pelbagai pihak mula memperkatakan tentang kaedah pembuktian kes zina dalam Islam sehingga muncul karikatur yang dilukis oleh Miki tersebut.

Memberi respon terhadap tindakan Utusan Malaysia ini, Mursyidul Am, Tuan Guru Dato' Nik Abdul Aziz Nik Mat pada 17 Jun 2011 menyifatkan Utusan Malaysia bertindak seperti akhbar Denmark yang menghina Islam melalui penyiaran karikatur yang tidak bertanggungjawab. Ketua Penerangan PAS Pusat pada 18 Jun 2011 telah mencadangkan supaya kerajaan mewujudkan panel khas pengawasan syariah terhadap media massa supaya tidak melanggar batas keharmonian agama. Menurut Pesuruhjaya PAS Pahang itu, karikatur ini bukan sahaja menghina Islam dan menggugat keharmonian agama, tetapi juga turut mengancam aqidah dan mengelirukan umat Islam.

Pimpinan Dewan Pemuda PAS Pusat yang berhimpun di perkarangan pejabat Utusan Malaysia untuk membuat bantahan telah berjaya menyerahkan bantahannya kepada wakil Ketua Pengarang, Suffian Abu Bakar. Dalam kenyataannya, Ketua Dewan Pemuda PAS Pusat itu mendesak Utusan Malaysia memohon maaf kepada umat Islam dalam masa tujuh hari atau Pemuda PAS akan bertindak lebih lanjut. Pada 24 Jun 2011, Dewan Pemuda PAS telah menganjurkan demonstrasi di seluruh negara kerana membantah sikap biadap Utusan Malaysia terhadap hukum Islam.

Disusun oleh: Arkib PAS

16 Jun 1996 : Muktamar PAS Arah Sediakan 'Blue Print' Negara Islam Di Bawah PAS

Pada hari ini dalam tahun 1996, Muktamar Tahunan PAS Kali Ke-42 di Taman Melawar telah memutuskan supaya PAS menyediakan sebuah kertas dasar (blue print) tentang negara Islam yang akan dilaksanakan oleh PAS. PAS Pusat dalam resolusi muktamar ini diminta supaya menjelas dan menghuraikan dasar-dasar negera berasaskan Islam, termasuk kaedah perlaksanaan undang-undang Islam yang akan dilaksanakan oleh PAS setelah PAS memerintah nanti. Pendirian PAS ini adalah lanjutan daripada Ucapan Dasar Presiden PAS, Ustaz Dato' Haji Fadzil Mohd Noor pada 14 Jun 1996 yang bartajuk "Tegakkan Ketuanan Islam."

Persoalan menegakkan negara Islam yang melaksanakan hukum syariat mulai dirasakan oleh PAS setelah kerjasama politik yang dibentuk bersama Angkatan Perpaduan Ummah (Angkatan) mulai terjejas ekoran pengumuman Tengku Razaliegh Hamzah pada 13 April 1996 bahawa PMS46 akan kembali kepada Umno. PAS mengahadapi masalah kegagalan Kelantan melaksanakam hukum syariat kerana konflik dengan PMS46 dan ketiadaan kerjasama Kerajaan Pusat setelah enam tahun PAS menguasai Kelantan. Walaupun PAS telah berjaya menggubal Enakmen Kanun Jenayah Syariah II Kelantan, tetapi perlaksanaannya masih belum berjaya.

Ekoran isu penyatuan politik Melayu yang digembar-gemburkan oleh PMS46 untuk menjustifikasikan penyertaan semula mereka dalam Umno, Ustaz Haji Fadzil Mohd Noor telah menekankan supaya orang Melayu meninggalkan konsep ketuanan Melayu dan menerima konsep ketuanan Islam. Melalui ketuanan Islam, yakni Islam memerintah negara, bukan sahaja Islam dapat mempertahankan kedaulatan dan kemuliaan orang Melayu, bahkan orang bukan Melayu juga akan menikmati keadilan Islam. Sedangkan selama ini pemerintahan Melayu Umno telah menyebabkan kedudukan Islam telah merosot dengan teruk. Bagi merungkai masalah ini, PAS mahu supaya ketuanan Islam ditegakkan sebagai satu kuasa pemerintahan di Malaysia.

Bertolak dari Ucapan Dasar Presiden PAS ini dan juga pengalaman PAS mentadbir Kelantan selama enam tahun, Muktamar PAS melihat kelemahan yang timbul kerana PAS tidak mempunyai blue print yang jelas tentang negara Islam. PAS perlu menyatakan pendirian PAS tentang dasar-dasar negara Islam dalam semua aspek dan kaedah perlaksanaan dasar-dasar tersebut sehingga rakyat memahami konsep negara Islam yang dibawa oleh PAS.

Sebelum ini, PAS hanya menyebut dalam manifestonya untuk melaksanakan pemerintahan Islam, perlaksanaan hukum Islam, mewujudkan kehakiman Islam dan seumpamanya. Tetapi setelah PAS memerintah Kelantan, barulah perancangan dasar untuk melaksanakan pemerintahan Islam dibuat, yang menyebabkan PAS menghadapi banyak halangan dan dituduh berpolitik terhadap perlaksanaan syariat. Untuk mengelakkan hal yang sama selepas PAS menguasai negara ini, maka Muktamar PAS Kali Ke-42 pada 14-16 Jun 1996 ini memutuskan supaya PAS menyediakan dahulu blue print negara Islam tersebut.

Disusun oleh: Arkib PAS

15 Jun 2012 : PAS Rakam Takziah Atas Pemergian Ustaz Yahya Othman

Pada hari ini dalam tahun 2012, Presiden PAS, Dato' Seri Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang telah mewakili seluruh ahli PAS mengucapkan takziah kepada keluarga Ustaz Yahya Othman ekoran kematian tokoh itu pada petang Khamis, 14 Jun 2012. Ustaz Yahya yang merupakan Murabbi PAS telah disifatkan oleh Presiden PAS sebagai "guru dan kawan" yang berjasa besar dalam bidang tarbiyah jamaah. Beliau meninggal dunia pada usia 73 tahun di rumahnya di Labok setelah uzur beberapa tahun.

Ustaz Yahya Othman yang dilahirkan di Kampung Dewan, Labok, Kelantan pada 22 September 1939 telah mendapat pendidikan agama di Darul Ulum ad-Diiniyah, Mekah (1947-1958) dan belajar di Baghdad dan Damsyik selama dua tahun sebelum ke Mesir pada 1960 dan mendapat ijazah syariah wal qanun pada 1966 dari Universiti al-Azhar. Pada 1970, beliau mendapat ijazah sarjana dalam siasah syar'iyah di universiti yang sama. Ketika berada di luar negeri beliau menjadi Penolong Setiausaha Jawatankuasa Belia Kelantan di Mekah, kemudian sejak 1961 menjadi pimpinan Persatuan Melayu Mesir (PMM) dan Nadi Talabah Wafidin mulai 1963.

Beliau dilantik sebagai pensyarah Yayasan Pengajian Tinggi Islam Kelantan (YPTIK) pada 1967, sebelum menjadi Dekan Fakulti Syariah wal Qanun YPTIK dan akhirnya sebagai Timbalan Pengetua YPTIK. Pada 1978, beliau meletak jawatan kerana dicalonkan oleh PAS untuk bertanding di Parlimen Pasir Puteh. Apabila Maahad Dakwah wal Imamah ditubuhkan pada 1992, beliau menjadi penyelia sehingga tertubuhnya Kolej Islam Antarabangsa Sultan Ismail Petra (KIAS).

Dalam PAS, Ustaz Yahya lebih banyak berperanan dalam bidang tarbiyah sejak 1970 dan menjadi pengasas tarbiyah haraki pada pertengahan 1970-an. Ketika ini beliau turut menjadi Ahli Jawatankuasa WAMY (1973-1975), selain menduduki Majlis Syura ABIM. Ustaz Yahya Othman telah dilantik sebagai Ahli Jawatankuasa Kerja PAS Pusat mulai 1983 hingga 1999 dan Ahli Majlis Syura Ulamak PAS sejak 1987 dan pernah menjadi Setiausaha Majlis Syura Ulamak PAS (1993-1998). Selain menduduki kepemimpinan Dewan Ulamak PAS Pusat dan Perhubungan PAS Kelantan, beliau juga merupakan Yang Dipertua PAS Machang (1971-1991).

Semenjak bertanding di Pasir Puteh pada 1978, beliau menumpukan seluruh kegiatannya bersama PAS terutama setelah Anwar Ibrahim menyertai Umno pada 1982. Beliau menggerakkan tarbiyah dalam PAS dan bertanding pada 1986 tetapi tewas di DUN Banggol Judah. beliau menjadi ADUN Banggol Judah (1990-1999) dan dilantik sebagai anggota Exco Kerajaan Negeri Kelantan penggal 1990-1994 selaku Pengerusi Jawatankuasa Pembangunan Islam, Pendidikan dan Dakwah.

Sumbangan terbesar beliau kepada PAS ialah dalam dunia tarbiyah. Beliau yang menghasil beberapa buku tarbiyah dan berpuluh-puluh kertas kerja tarbiyah, pembinaan dan perkaderan parti sejak 1970 hingga akhir hayatnya. Pada saat terakhir hayatnya, beliau sedang menyiapkan sebuah buku tarbiyah yang tidak sempat dicetak. Beliau juga mengasaskan Institut an-Nur dan dinobatkan sebagai Murabbi PAS. Dengan sumbangan besar inilah, Presiden pada 15 Jun 2012 menyifatkan beliau sebagai tokoh tarbiyah PAS yang sangat berjasa dan kematian beliau pada 14 Jun 2012 adalah kehilangan besar kepada PAS.

Disusun oleh: Arkib PAS

14 Jun 2010 : Mantan Timbalan Presiden PAS, Ustaz Haji Hassan Shukri Meninggal Dunia

Pada hari ini dalam tahun 2010, bekas Timbalan Presiden PAS, Ustaz Haji Hassan Shukri telah meninggal dunia secara mengejut setelah terkena serangan jantung. Beliau yang berusia 71 tahun ketika meninggal dunia baru pulang dari menghadiri Muktamar Tahunan PAS Kali Ke-56 pada 11-13 Jun 2010 di Kota Bharu dan mengadu sakit dada. Beliau meninggal dunia di Unit Rawatan Rapi (ICU) Hospital Selayang pada jam 2 petang setelah dimasukkan ke ICU pada pagi tersebut, dan dikebumikan di Tanah Perkuburan Islam Taman Selaseh 2, Gombak setelah disolatkan di Markaz Tarbiyah PAS Pusat.

Ustaz Hassan Shukri yang berketurunan Banjar dilahirkan di Sabak Bernam, Selangor pada 10 November 1939. Beliau mendapat pendidikan asas di Sekolah Melayu Sabak Bernam dan Madrasah Irsyadunnas, Sabak Bernam sebelum memasuki Madrasah Yahyawiyah, Padang Rengas, Perak pada 1952. Antara guru beliau yang terkenal ialah Ustaz Othman Abdullah (bekas Ketua Pemuda PAS Pusat) dan Tuan Guru Haji Abdul Samad Noh (bekas Ketua Dewan Ulamak PAS Pusat). Pada 1964, beliau mendapat biasiswa Kerajaan Iraq untuk mendalami ilmu syariah dan bahasa Arab di Universiti Baghdad sehingga 1968.

Beliau yang pernah menjadi guru di Madrasah Yahyawiyah (1958-1964) adalah pemimpin Kesatuan Pelajar Islam Perak (KPIP) (1954-1958) dan Kesatuan Pelajar Agama Se-Malaya (KPAS) (1956-1958), sebelum dilantik sebagai Yang Dipertua Persatuan Melayu Iraq (1964-1968). Kerana bencikan aktiviti judi loteri dan funfair anjuran Umno, Ustaz Hassan menjadi ahli PAS sejak akhir 1952 dengan nombor keahlian 12,016. Beliau bersama gurunya, Tuan Guru Haji Abdul Samad Noh (Ketua PAS Kuala Kangsar) bertanggungjawab mengembangkan PAS di Padang Rengas, Kuala Kangsar dan Hulu Perak sejak tertubuhnya PAS Cawangan Perak di Kuala Kangsar pada 26 April 1952. Saban hari dan malam beliau bergerak ke seluruh Kuala Kangsar dan Padang Rengas untuk mengembangkan PAS sehingga beliau dilantik sebagai Ketua Dewan Pemuda PAS Perak (1960-1964).

Setelah pulang dari Baghdad pada 1968, Ustaz Hassan terus dilantik sebagai Ketua Jabatan Tarbiyah Dewan Pemuda PAS Pusat sehingga 1971. Ekoran pemergian Ustaz Jaiz Anwar ke London pada 1971, beliau memangku jawatan Naib Ketua Dewan Pemuda PAS Pusat, sebelum dilantik sebagai Ketua Dewan Pemuda PAS Pusat pada sesi 1971-1973. Pada 1973, beliau menjadi Setiausaha Agung PAS (1974-1979), diikuti oleh Ketua Penerangan PAS Pusat (1979-1981) dan Ahli Jawatankuasa Kerja Agung PAS (1982-1983). Pada era kepemimpinan ulamak, beliau kembali dilantik sebagai Setiausaha Agung PAS (1982-1989), Naib Presiden PAS (1989-2003), Timbalan Presiden PAS (2003-2005) dan Ahli Jawatankuasa Kerja PAS Pusat (2005-2010).

Ustaz Hassan yang pernah menjadi Setiausaha Majlis Syura Ulamak PAS pada sesi 1990-1993, kekal sebagai Ahli Majlis Syura Ulamak PAS hingga 2010, selain pernah dua kali menjadi Pesuruhjaya PAS Selangor hingga 2003 dan Naib Ketua Dewan Ulamak PAS Pusat (1993-1995). Beliau juga adalah Timbalan Yang Dipertua YADIM (1974-1978), Ahli Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan (MAIWP) (1974-1979), Ahli Jawatankuasa Fatwa Wilayah Persekutuan (1974-1979) dan Naib Yang Dipertua Jam'iyatul Dakwah Selangor. Di peringkat antarabangsa, beliau merupakan pengasas WAMY dan menjadi Ahli Jawatankuasa WAMY sesi pertama 1971-1973 sebelum diganti oleh Ustaz Yahya Othman. Beliau juga menjadi delegasi gerakan Islam antarabangsa menemui Presiden Saddam Hussein ketika Krisis Teluk dan dilantik mengetuai Sekretariat Gerakan Islam dalam isu Teluk di Amman pada 1989-1990.

Selain aktif dalam kepemimpinan, Ustaz Hassan juga turut bertanding dalam pilihan raya. Pada 1969, beliau menjadi calon PAS di DUN Sungai Besar dan Parlimen Sabak Bernam. Pada 1978 dan 1982 beliau bertanding lagi di Parlimen Sabak Bernam, sebelum berpindah ke Parlimen Batu pada 1986. Walaupun tewas dalam semua pilihan raya, pada tahun 2000, beliau dilantik sebagai Senator mewakili DUN Terengganu ke Dewan Negara sehingga 2006. Tokoh PAS yang dikenali kerana menguasai sejarah perjuangan dan Perlembagaan PAS ini telah dianugerahkan sebagai Tokoh Maal Hijrah Selangor pada 2009. Pada 2005, beliau ditawarkan untuk menerima ijazah kehormat doktor falsafah (kepemimpinan politik) dari sebuah umiversiti terkemuka di Jerman, tetapi beliau menolak. Beliau diakui sebagai orang yang bertanggungjawab memulakan tahaluf siasi dengan S46 yang membolehkan PAS memerintah Kelantan, dikenali sebagai "Arkib PAS," "Perlembagaan Bergerak," dan pengasas sebenar Dewan Himpunan Penyokong PAS.

Pada saat terakhir hidupnya, beliau menghabiskan langkah istiqamah di Kota Bharu pada 9 Jun 2010 dengan menghadiri Mesyuarat Majlis Syura Ulamak PAS pada petangnya dan Majlis Perasmian Muktamar Dewan Muslimat PAS di PUTIK pada malamnya. Pada 10 Jun 2010, beliau menyertai Muktamar Dewan Ulamak PAS Pusat di MADU dan malamnya menghadiri Mesyuarat Jawatankuasa Kerja PAS Pusat. Selepas menghadiri Perasmian Muktamar Tahunan PAS di PUTIK pada pagi 11 Jun 2010, beliau memberikan taklimat Perlembagaan PAS kepada tetamu muktamar di JKR 10 pada 12 Jun 2010. Beliau kembali ke Kuala Lumpur setelah muktamar berakhir pada 13 Jun 2010. Setelah menghabiskan seluruh usianya untuk perjuangan Islam, Muktamar Tahunan PAS Ke-56 menjadi saksi terakhir perjuangan istiqamah beliau yang berakhir pada 14 Jun 2010.

Disusun oleh: Arkib PAS

13 Jun 1974 : Dewan Ulamak PAS Luluskan Usul Keharusan PAS Sertai Barisan Nasional

Pada hari ini dalam tahun 1974, Muktamar Dewan Ulamak PAS Pusat meluluskan usul keharusan hukum untuk PAS menyertai BN sebagai sebuah pakatan politik bagi mencapai cita-cita untuk menegakkan Islam dalam kehidupan bermasyarakat dan bernegara. Terdahulu, berdasarkan pendirian awal Dewan Ulamak PAS Pusat tentang hukum kerjasama politik ini, PAS telah turut serta dalam penubuhan BN yang didaftarkan pada 1 Jun 1974. BN merupakan pakatan politik lanjutan yang disertai oleh PAS setelah terbentuknya Kerajaan Campuran PAS-Perikatan di Kelantan, Terengganu dan Kedah, selain penglibatan PAS dalam Kerajaan Pusat mulai 1 Januari 1974.

Bagi memperkukuhkan kekuatan politik umat Islam pasca 13 Mei 1969, PAS pada17 Januari 1974 telah bersetuju menyertai pakatan politik dalam menghadapi Pilihan Raya Umum 1974. Jawatankuasa Kerja Agung PAS pada 26 Januari 1974 telah mengarahkan supaya Dewan Ulamak PAS Pusat membuat kajian hukum yang terperinci tentang penyertaan PAS dalam BN, dan pada 27 Januari 1974, Dewan Ulamak PAS Pusat telah mengambil pendirian bahawa harus PAS menyertai BN untuk mencapai matlamatnya dengan syarat PAS dapat mengekalkan identitinya sebagai sebuah gerakan Islam. Berasaskan pendirian Dewan Ulamak PAS Pusat ini, Jawatankuasa Kerja Agung PAS telah mengambil langkah proaktif sehingga tertubuhnya BN pada 1 Jun 1974.

Dalam Muktamar Tahunan PAS Kali Ke-20 pada 13-15 Jun 1974, Yang Dipertua Agung PAS, Dato' Mohd Asri Haji Muda dalam ucapan dasarnya telah menggariskan sebab PAS perlu menyertai BN iaitu:

I. Untuk Menjamin keutuhan kuasa dan pimpinan politik kita (umat Islam) dalam menghadapi masyarakat majmuk;

II. Objektif BN tidak sedikit pun dapat menyekat kebebasan PAS untuk mengembang dan memperjuangkan konsep dan prinsipnya, iaitu Islam. Antara objektif BN ialah "menegakkan Islam sebagai agama Persekutuan," dan

III. BN adalah sebuah konfederasi (gabungan) politik yang tidak mengikat identiti PAS, walaupun menyertai pilihan raya menggunakan simbol yang sama.

Selepas Ucapan Dasar Yang Dipertua Agung PAS yang disampaikan pada pagi 13 Jun 1974, di sebelah siangnya, Dewan-dewan Ulamak, Pemuda dan Muslimat PAS Pusat telah bersidang. Muktamar Dewan Ulamak PAS Pusat telah meluluskan usul keharusan PAS menyertai BN dengan alasan "... Barisan Kebangsaan (BN) dari sudut pembentukannya, tujuan-tujuannya dan memerhatikan dengan jauh dan cermat keadaan suasana negara kita Malaysia ini serta perkembangan-perkembangan politiknya dan politik negara sekitarnya, dipadankan dengan petunjuk-petunjuk daripada nas al-Quran dan as-Sunnah serta berpandu kepada kaedah-kaedah fiqh, maka kesimpulan dari muzakarah (muktamar ini) sepakat dari ijtihad kami bahawa penyertaan PAS ke dalam BN itu harus jua adanya." Dalam masa yang sama, Muktamar Dewan Pemuda PAS Pusat turut meluluskan usul untuk menerima penyertaan PAS dalam BN.

Mesyuarat Agung Tahunan PAS Kali Ke-20 pada 13-15 Jun 1974 ini kemudiannya meluluskan usul Dewan Pemuda PAS Pusat untuk membolehkan PAS menyertai BN dengan disokong oleh Dewan Ulamak PAS Pusat. PAS menyertai BN sebagai satu strategi politik antara tahun 1974 hingga akhir 1977 adalah berpandukan keharusan syarak, bukannya bertindak di atas keperluan politik semata-mata sesuai dengan kedudukan PAS sebagai sebuah parti Islam.

Disusun oleh: Arkib PAS